Zmiany systemowe w ochronie zdrowia

Od redaktora naukowego

Niezadowalający stan systemu ochrony zdrowia w Polsce i kolejne zamierzenia oraz inicjatywy poprawy tego stanu podejmowane przez władze państwa wymagają obserwacji i naukowej oceny w świetle dotychczasowychdoświadczeń. Ważne są też doświadczenia innych krajów, gdzie również z różnym powodzeniem usiłuje się rozwiązywać trudne problemy służby zdrowia w warunkach rosnących potrzeb społecznych, stałych postępów technologii medycznych i rosnących kosztów sprawowania opieki zdrowotnej. Chodzi tu o gromadzenie coraz większych środków publicznych oraz pozyskiwanie środków prywatnych na finansowanie ochrony zdrowia oraz efektywne wykorzystanie potencjału publicznego i prywatnych świadczeniodawców usług medycznych.

W tym numerze kwartalnika Problemy Zarządzania autorzy podnoszą szereg istotnych problemów i formułują wiele propozycji zmian systemowych, wykorzystując obserwacje i doświadczenia także z innych krajów. Część zamieszczonych materiałów była prezentowana na konferencji z serii „Ochrona zdrowia i gospodarka” organizowanej przez Wydział Zarządzania Uniwersytetu Warszawskiego.

Zbiór otwiera artykuł Eweliny Nojszewskiej, która koncentruje się na analizie oddziaływania stanu zdrowia na gospodarkę, a przede wszystkim na wzrost gospodarczy. Omawia społeczno-ekonomiczne determinanty stanu zdrowia oraz kanały oddziaływania zdrowia na funkcjonowanie gospodarki – na poziomie zarówno makro, jak i mikroekonomicznym. W ujęciu mikro autorka scharakteryzowała oddziaływanie na produkcyjność pracy i podaż pracy, a także wpływ na kształcenie i tworzenie kapitału rzeczowego oraz ludzkiego. W ujęciu makroekonomicznym przedstawiono rozważania teoretyczne i wyniki wybranych badań empirycznych. W opracowaniu zaprezentowano propozycje docelowej struktury polskiego systemu ochrony zdrowia, opartej na nowej konstrukcji trzech koszyków świadczeń gwarantowanych, a także wymieniono najważniejsze wyzwania stojące obecnie przed polskim systemem ochrony zdrowia.

Małgorzata Paszkowska zwróciła uwagę na wiele aspektów reformy systemu ochrony zdrowia przeprowadzanej przez obecny rząd w Polsce, który przygotowuje istotną reformę systemu ochrony zdrowia. Autorka – na tle prezentacji europejskich modeli ochrony zdrowia – przedstawia obecny model polski i formułuje uwagi krytyczne w zakresie planowanej zmiany tego modelu. Uwagi krytyczne dotyczą m.in. dostępności do świadczeń oraz sposobu ich finansowania.

Henryk Mruk stwierdza, iż obecne czasy przynoszą wiele wątpliwości związanych z dotychczasowym modelem funkcjonowania szeroko rozumianej sfery ochrony zdrowia. Zachodzące zmiany będą różnokierunkowo oddziaływały na modyfikacje istniejących systemów i stosowanych rozwiązań: starzejące się społeczeństwa Europy generują wzrost popytu na usługi związane ze zdrowiem, nowe technologie medyczne wymagają wysokich nakładów na refundację świadczeń zdrowotnych, a rozwój mediów społecznościowych stwarza nowe możliwości doskonalenia współpracy z pacjentami. Autor wskazuje, iż rozwój ekonomii behawioralnej i wynikająca z tego wiedza o funkcjonowaniu umysłów umożliwia zwiększanie skuteczności w zarządzaniu zdrowiem pacjentów.

Józef Haczyński, Kazimierz Ryć, Zofia Skrzypczak i Jadwiga Suchecka dokonali porównania zasobów lekarzy znajdujących się w systemie ochrony zdrowia Polski i innych krajów europejskich w latach 2005–2015. Próbowali ustalić, co jest powodem zajmowania przez Polskę odległych miejsc na listach prezentujących liczbę lekarzy mających prawo wykonywania zawodu oraz praktykujących, w przeliczeniu na 1000 mieszkańców. Wskazano więc podstawowe pozycje „dopływów” do zasobów lekarzy (absolwenci studiów medycznych, imigranci) oraz „odpływów” (przechodzący na emerytury i renty, emigranci, odchodzący do pracy w zawodach niemedycznych). Autorzy wskazali także obszary, w obrębie których niezbędne jest dokonanie zmian systemowych mogących doprowadzić do zwiększenia zasobów czynnych lekarzy w Polsce.

Justyna Kujawska omówiła pozycję lekarza rodzinnego/ogólnego w systemie podstawowej opieki zdrowotnej i porównała dostępność do świadczeń ambulatoryjnych w krajach Europy Środkowo-Wschodniej. Wszystkie kraje tego obszaru mają również niskie wydatki na ochronę zdrowia w porównaniu z krajami Europy Zachodniej. Lekarze rodzinni/ogólni pełnią rolę strażników (gatekeepers) dostępu do bardziej specjalistycznej i droższej opieki zdrowotnej. Pomimo kształcenia lekarzy z zakresu medycyny rodzinnej, występuje niedobór lekarzy pierwszego kontaktu, szczególnie na obszarach wiejskich. Występują utrudnienia w dostępie i zapewnieniu ciągłości opieki zdrowotnej.

Anna Hnatyszyn-Dzikowska dokonała krytycznej oceny dotychczasowych doświadczeń Polski w ograniczaniu czasu oczekiwania na świadczenia medyczne finansowane z pieniędzy publicznych w porównaniu z wybranymi państwami OECD. Zakres czasowy artykułu obejmuje lata 2012–2016 i opiera się na danych statystycznych zawartych w Raportach WHC Foundation, bazie OECD Health Data oraz danych NFZ. W analizowanym okresie ogólny trend długości czasu oczekiwania na świadczenia medyczne ma tendencję wzrostową, co świadczy o braku skutecznych działań i postrzegane jest jako jedna z najpoważniejszych wad systemu opieki zdrowotnej również w Polsce.

Viktor A. Snezhitskiy i Marina Yu. Surmach przedstawili wybrane aspekty funkcjonowania systemu ochrony zdrowia na Białorusi.

Iwona Laskowska poruszyła natomiast problematykę roli prywatnych ubezpieczeń zdrowotnych w systemie ochrony zdrowia w Polsce w kontekście prognozowanych zmian demograficznych. W analizie zostały wykorzystane dane Głównego Urzędu Statystycznego i Polskiej Izby Ubezpieczeń.

Iga Rudawska podejmuje próbę oceny istoty oraz strategicznych form mechanizmów i narzędzi istotnych dla integracji opieki zdrowotnej w wybranych krajach europejskich. Dokonuje przeglądu literatury przy użyciu baz Web of Science i Ebsco, używając kryteriów wyszukiwania w postaci słów kluczowych: zintegrowana opieka zdrowotna, koordynacja opieki i programy opieki koordynowanej. Zakres czasowy analizy objął ostatnich 20 lat (1998–2017) i pozwolił autorce na zidentyfikowanie około 40 prac prezentujących doświadczenia związane z koordynacją opieki zdrowotnej i ich naukową ocenę.

Wątek opieki zintegrowanej, koordynowanej kontynuują także: Anna Różalska i Marcin Czech, prezentując ten problem na przykładzie onkologii.

Maciej Jewczak i Klaudia Twardowska pokazują, jak wyglądają próby dążenia do poprawy zadowolenia społecznego z funkcjonowania systemu opieki zdrowotnej, podejmowane z wykorzystaniem rezultatów badań przekrojowo-czasowych w połączeniu z danymi lokalnymi dla jednostki. Popularyzacja narzędzi GIS (Geographic Information System) umożliwiła monitorowanie różnego rodzaju dysfunkcji systemu, a tym samym przyczynia się do identyfikacji rzeczywistych potrzeb zdrowotnych, w konsekwencji poprawiając jakość opieki zdrowotnej poprzez np. dostosowanie polityki zdrowotnej i kierunku jej zmian w zakresie celów dla zdrowia publicznego.

Magdalena Rutkowska i Józef Haczyński prezentują zalecenia dotyczące sposobu przeorganizowania placówki medycznej, która chce rozwijać się na rynku turystyki medycznej i skutecznie pozyskiwać pacjenta zagranicznego. W publikacji wykorzystano doświadczenia w obsłudze pacjenta zagranicznego przez placówkę medyczną, która specjalizowała się w przyjmowaniu tego typu pacjentów i obsłużyła ponad 1500 osób z zagranicy. Praca prezentuje poszczególne etapy obsługi zagranicznego pacjenta w placówce medycznej.

prof. dr hab. Kazimierz Ryć
dr hab. Józef Haczyński
doc. dr Zofia Skrzypczak

Zawartość numeru

Oddziaływanie zdrowia na gospodarkę – wnioski dla polskiego systemu ochrony zdrowia (13 stron)

Autor: Ewelina Nojszewska
Słowa kluczowe: zdrowie, gospodarka, wzrost gospodarczy, ochrona zdrowia
Słowa kluczowe ang.:
PP. 11 - 24
DOI: 10.7172/1644-9584.69.1
Artykuł jest poświęcony oddziaływaniu stanu zdrowia na gospodarkę, a przede wszystkim na wzrost gospodarczy. Pierwszym przedstawionym zagadnieniem są społeczno-ekonomiczne determinanty zdrowia, gdyż poziom rozwoju gospodarczego również wpływa na zdrowie jednostek i społeczeństwa. Następnie przedstawiono kanały oddziaływania zdrowia na funkcjonowanie gospodarki zarówno na poziomie mikro, jak i makro. Od strony mikro scharakteryzowano oddziaływanie na produkcyjność pracy i podaż pracy, a także wykształcenie i tworzenie kapitału rzeczowego oraz ludzkiego. Od strony makro przedstawiono rozważania teoretyczne i wyniki wybranych badań empirycznych. W kolejnym punkcie opisano docelową strukturę systemu ochrony zdrowia opartą na nowej konstrukcji trzech koszyków świadczeń gwarantowanych. Na koniec wymieniono najważniejsze wyzwania stojące obecnie przed polskim systemem ochrony zdrowia.

System ochrony zdrowia w Polsce – zmiana modelu (16 stron)

Autor: Małgorzata Paszkowska
Słowa kluczowe: system, ochrona zdrowia, reforma, ubezpieczenia, podatki
Słowa kluczowe ang.:
PP. 25 - 41
DOI: 10.7172/1644-9584.69.2
Obecny rząd przygotowuje istotną reformę systemu ochrony zdrowia. W Polsce funkcjonuje obecnie ubezpieczeniowy model ochrony zdrowia. Płatnikiem jest Narodowy Fundusz Zdrowia. W 2018 r. model ubezpieczeniowy ma zostać zastąpiony przez model budżetowy (podatkowy). Ochrona zdrowia ma być finansowana z budżetu państwa i dostępna dla wszystkich. Zmiana modelu systemu ochrony zdrowia stanowi powrót do czasów PRL. W artykule przedstawiono możliwe europejskie modele ochrony zdrowia, a także obecny model polski. W artykule zawarto wybrane uwagi krytyczne w zakresie planowanej zmiany modelu ochrony zdrowia w Polsce. Uwagi dotyczą m.in. dostępności do świadczeń oraz ich finansowania.

Kierunki zmian w sferze ochrony zdrowia (10 stron)

Autor: Henryk Mruk
Słowa kluczowe: ochrona zdrowia, zmiany w sferze ochrony zdrowia, opieka farmaceutyczna, samoopieka
Słowa kluczowe ang.:
PP. 42 - 52
DOI: 10.7172/1644-9584.69.3
Społeczeństwa Europy, w tym także Polski, starzeją się, a to zwiększa popyt na wydatki w sferze zdrowia. Wzrastać też będą ceny nowych leków i technologii medycznych. Fundusze na ubezpieczenia zdrowotne nie będą mogły w pełni pokryć rosnącego popytu na świadczenia medyczne. Państwa będą się wycofywały z ponoszenia odpowiedzialności za zdrowie obywateli. Będzie wzrastał udział pacjentów za płacenie za usługi medyczne. Zwiększy się zainteresowanie dbałością o własne zdrowie, także samoopieką. Zmieni się rola aptek na rynku. Jako placówki z sąsiedztwa będą służyły pomocą, opieką farmaceutyczną. Wsparciem dla pacjentów będzie wiedza dostępna w mediach społecznościowych, także w różnych aplikacjach na telefony. Pomocne będzie korzystanie z osiągnięć ekonomii behawioralnej dla wspierania zdrowia pacjentów.

Zasoby lekarzy w systemie ochrony zdrowia – Polska na tle wybranych krajów europejskich (13 stron)

Autor: Józef Haczyński, Kazimierz Ryć, Zofia Skrzypczak, Jadwiga Suchecka
Słowa kluczowe: zasoby ludzkie w ochronie zdrowia, lekarze mający prawo wykonywania zawodu, lekarze praktykujący
Słowa kluczowe ang.: human resources in health-care system, physicians with license, practicing physicians
PP. 53 - 66
DOI: 10.7172/1644-9584.69.4
Celem pracy jest porównanie zasobów lekarzy znajdujących się w systemie ochrony zdrowia Polski i innych krajów europejskich w latach 2005–2015. Podjęto próbę odpowiedzi na pytanie, czy istnieje związek miedzy liczbą lekarzy a funkcjonującym w danym kraju modelem systemu opieki zdrowotnej. Próbowano ustalić, co jest powodem zajmowania przez Polskę odległych miejsc na listach prezentujących liczbę lekarzy mających prawo wykonywania zawodu oraz praktykujących w przeliczeniu na 1000 mieszkańców. Wskazano podstawowe pozycje „dopływów” (absolwenci studiów medycznych, imigranci) oraz „odpływów” (przechodzący na emerytury i renty, emigranci, odchodzący do pracy w zawodach niemedycznych). Zwrócono uwagę na obszary, w obrębie których niezbędne jest dokonanie zmian systemowych, mogących doprowadzić do zwiększenia zasobów lekarzy w Polsce.

Pozycja lekarza podstawowej opieki zdrowotnej w państwach Europy Środkowo-Wschodniej (14 stron)

Autor: Justyna Kujawska
Słowa kluczowe: lekarz ogólny/lekarz rodzinny, podstawowa opieka zdrowotna, dostępność
Słowa kluczowe ang.:
PP. 67 - 81
DOI: 10.7172/1644-9584.69.5
Państwa Europy Środkowo-Wschodniej w okresie powojennym rozwinęły systemy zdrowotne oparte na modelu Siemaszki. Zakładał on rozwój stacjonarnej i specjalistycznej opieki zdrowotnej, pomijając  podstawową opiekę zdrowotną i rolę lekarzy ogólnych w systemie. Od ponad 20 lat w państwach Europy Środkowo-Wschodniej przywraca się właściwą pozycję lekarzom rodzinnym i podstawowej opiece zdrowotnej. Celem artykułu jest określenie pozycji lekarza rodzinnego/ogólnego i systemu podstawowej opieki zdrowotnej oraz porównanie dostępności do świadczeń ambulatoryjnych w krajach Europy Środkowo-Wschodniej. Państwa Europy Środkowo-Wschodniej mają niskie wydatki na ochronę zdrowia w porównaniu z krajami Europy Zachodniej. Lekarze rodzinni/ogólni pełnią rolę strażników (gatekeepers) dostępu do bardziej specjalistycznej i droższej opieki zdrowotnej. Pomimo kształcenia z zakresu medycyny rodzinnej, występuje niedobór lekarzy pierwszego kontaktu, szczególnie na obszarach wiejskich. Występują utrudnienia w dostępie do opieki zdrowotnej i w jej ciągłości. Systemy podstawowej opieki zdrowotnej w państwach Europy Środkowo-Wschodniej są systemami słabymi.

Czas oczekiwania na świadczenia medyczne w Polsce w świetle doświadczeń wybranych państw OECD (17 stron)

Autor: Anna Hnatyszyn-Dzikowska
Słowa kluczowe: świadczenia medyczne, finansowanie publiczne, czas oczekiwania
Słowa kluczowe ang.: health services, public financing, waiting time
PP. 82 - 99
DOI: 10.7172/1644-9584.69.6
Celem artykułu jest krytyczna ocena dotychczasowych doświadczeń Polski w ograniczaniu czasu oczekiwania na świadczenia medyczne finansowane z pieniędzy publicznych oraz wskazanie dobrych praktyk podejmowanych przez wybrane państwa OECD. Analizie poddano wybrane obszary medycyny w Polsce. Zakres czasowy artykułu obejmuje lata 2012–2016 i opiera się na danych statystycznych zawartych w Raportach WHC Foundation, w bazie OECD Health Data oraz na danych NFZ. Na podstawie przeglądu literatury uzyskane wyniki odniesiono do doświadczeń wybranych państw OECD, wskazując na zalety i wady stosowanych rozwiązań. W analizowanym okresie ogólny trend czasu oczekiwania na świadczenia medyczne ma tendencję wzrostową. Fakt ten świadczy o braku skutecznych działań, co jest postrzegane jako jedna z najpoważniejszych wad systemu opieki zdrowotnej w Polsce. Podejmowane działania w zakresie skrócenia czasu oczekiwania na gwarantowane świadczenia medyczne są często niespójne i nie przyczyniają się do poprawy dostępności. Wzorem dobrych praktyk stosowanych w wybranych państwach rekomenduje się podejmowanie skoordynowanych działań zarówno po stronie popytowej, jak i podażowej systemu, poprzedzonych rzetelną diagnozą systemu.

Dostępność opieki zdrowotnej oraz ostatnie zmiany w systemie ochrony zdrowia w Republice Białorusi (16 stron)

Autor: Viktor A. Snezhitskiy, Marina Yu. Surmach
Słowa kluczowe: dostępność opieki zdrowotnej, personel medyczny, świadczenia zdrowotne, kształcenie medyczne, reforma opieki zdrowotnej, finansowanie opieki zdrowotnej
Słowa kluczowe ang.: accessibility of health care, medical personnel, medical services, medical education, health care reforming, health care financing
PP. 100 - 116
DOI: 10.7172/1644-9584.69.7
Dostępność opieki zdrowotnej na Białorusi zilustrowano za pomocą wskaźników świadczeń zdrowotnych dla ludności: gęstości personelu medycznego, wskaźnika liczby łóżek szpitalnych do liczby ludności oraz rozwoju kształcenia medycznego. Przez pryzmat zdefiniowanego przez WHO „profilu finansowego” opieki zdrowotnej dokonano analizy szeregu aspektów polityki państwa. Szczególną uwagę poświęcono jakości kształcenia medycznego, zatrudnieniu i motywacji finansowej pracowników służby zdrowia, a także wskazano obszary dalszego rozwoju opieki zdrowotnej w kraju.

Rola prywatnych ubezpieczeń zdrowotnych w systemie ochrony zdrowia w obliczu zmian demograficznych w Polsce (12 stron)

Autor: Iwona Laskowska
Słowa kluczowe: zmiany demograficzne, system ochrony zdrowia, prywatne ubezpieczenia zdrowotne
Słowa kluczowe ang.: demographic changes, healthcare system, private health insurance
PP. 117 - 129
DOI: 10.7172/1644-9584.69.8
Przyszłość demograficzna Polski staje się wielkim wyzwaniem dla systemu opieki zdrowotnej – zarówno z punktu widzenia płatnika publicznego, jak i organizacji oraz wydolności systemu. Postępujące przeobrażenia w strukturze ludności i związane z nimi zwiększone zapotrzebowanie na kosztowne procedury medyczne dedykowane osobom starszym powodują, że zapewnienie sprawności systemu i zagwarantowanie odpowiedniej dostępności świadczeń możliwe jest tylko poprzez zdecydowany wzrost nakładów na ochronę zdrowia. Jeden z priorytetów opracowanej przez Ministerstwo Zdrowia strategii zmian w ochronie zdrowia stanowi stopniowe zwiększanie publicznych środków na ochronę zdrowia, należących obecnie do najniższych wśród  krajów Unii Europejskiej. Do wzbogacenia systemu o nowe fundusze i usprawnienia jego funkcjonowania mogą się przyczynić ubezpieczenia zdrowotne o charakterze komercyjnym. Upowszechnienie dobrowolnych ubezpieczeń zdrowotnych dobrze skoordynowanych z systemem publicznym mogłoby poprawić dostępność i jakość opieki medycznej w Polsce. W artykule poruszono problematykę roli prywatnych ubezpieczeń zdrowotnych w systemie ochrony zdrowia w Polsce w kontekście prognozowanych zmian demograficznych.

W kierunku bardziej zintegrowanej opieki zdrowotnej – przegląd międzynarodowych doświadczeń (15 stron)

Autor: Iga Rudawska
Słowa kluczowe: systemy zdrowotne, opieka zintegrowana, opieka koordynowana, mechanizmy integracji, Europa
Słowa kluczowe ang.:
PP. 130 - 145
DOI: 10.7172/1644-9584.69.9
Większość europejskich krajów ma problemy z integracją usług opieki zdrowotnej. To nieuchronnie prowadzi do fragmentaryzacji dostarczania opieki. W konsekwencji mamy do czynienia z długim czasem oczekiwania i zaangażowaniem wielu usługodawców, którzy oferują różne formy opieki. Brak integracji opieki zdrowotnej wydaje się jednym z największych wyzwań systemów zdrowotnych, jako że integracja wymaga holistycznego podejścia i wdrożenia zmian strukturalnych, które kosztują. Celem pracy jest ocena istoty i strategicznych form mechanizmów i narzędzi dedykowanych integracji opieki zdrowotnej w wybranych krajach europejskich. Dokonano przeglądu literatury przy użyciu baz Web of Science i Ebsco. Użyto kryteriów wyszukiwania w postaci następujących słów kluczowych: zintegrowana opieka zdrowotna, koordynacja opieki i programy opieki koordynowanej. Zakres czasowy analizy to ostatnich 20 lat (1998–2017). Ostatecznie zidentyfikowano 39 prac prezentujących, w oparciu o dowody naukowe, doświadczenia z koordynacją opieki. Przegląd dorobku pozwolił na identyfikację różnorodnych form integracji opieki zdrowotnej, w tym opartych na mechanizmach strukturalnych, funkcjonalnych i przedmiotowych.

Koordynowana opieka w onkologii (12 stron)

Autor: Anna Różalska, Marcin Czech
Słowa kluczowe: koordynowana opieka, onkologia, zmiany, pakiet onkologiczny, pacjent
Słowa kluczowe ang.:
PP. 146 - 158
DOI: 10.7172/1644-9584.69.10
Koordynowana opieka nad pacjentem stała się jednym z głównych tematów rozważań nad zmianami w polskim systemie ochrony zdrowia. Doświadczenia zaczerpnięte z praktyk międzynarodowych pozwoliły na stworzenie pewnej podstawy zarządzania procesem leczenia, jednak w dalszym ciągu widoczna jest silna potrzeba wprowadzania zmian. W artykule został poddany analizie sposób zarządzania pacjentem onkologicznym w ramach istniejącego pakietu onkologicznego. Przedstawiono założenia rozwiązania systemu kolejkowego oraz poddano ocenie skutki rozwiązań w polskiej onkologii. Z przeprowadzonej analizy wynika, że trudno jest wnioskować o efektywności kosztowej i klinicznej pakietu onkologicznego w ramach koordynacji opieki nad pacjentem z powodu braku istotnych danych w momencie jego wdrożenia. Poddany konstruktywnej krytyce pakiet onkologiczny obecnie jest w fazie zmian. Pozostaje postawić pytanie, na ile kryteria nowelizacji reformy są istotne z punktu widzenia klinicznego, społecznego i płatnika. Nie zapominajmy o ukierunkowaniu opieki koordynowanej, której celem w przypadku chorób nowotworowych jest szybka diagnostyka i celowane leczenie.

Potrzeby zdrowotne społeczeństwa polskiego a skłonność do płacenia za świadczenia zdrowotne (15 stron)

Autor: Maciej Jewczak, Klaudia Twardowska
Słowa kluczowe: zróżnicowanie przestrzenne, opieka zdrowotna, skłonność do płacenia, potrzeby zdrowotne
Słowa kluczowe ang.:
PP. 159 - 174
DOI: 10.7172/1644-9584.69.11
Potrzeby zdrowotne człowieka stale się zwiększają. Próby poprawy zadowolenia w sferze zapotrzebowania zdrowotnego są podejmowane z wykorzystaniem rezultatów badań ilościowych identyfikowanych lokalnie.  GIS umożliwił monitorowanie niedoskonałości systemu, pozwalając na identyfikację rzeczywistych potrzeb zdrowotnych. Przekłada się to na poprawę jakości usług, np. dzięki dopasowaniu polityk zdrowotnych i ukierunkowaniu zmian celów dla zdrowia publicznego. GIS zostaje zatem wykorzystany przy mapowaniu potrzeb zdrowotnych, z rozszerzeniem analiz uwzględniających uwarunkowania regionalne oraz preferencje gospodarstw domowych. Analizy prezentowane w artykule były prowadzone dla polskich podregionów. W opracowaniu wykorzystano dane GUS oraz Rady Monitoringu Społecznego – Diagnoza Społeczna. Sięgnięto po narzędzia statystyki i ekonometrii przestrzennej. W celu badania rozkładów przestrzennych zmiennych wykorzystano m.in. mierniki autokorelacji przestrzennej oraz analizę skupień.

Praktyczne aspekty reorganizacji placówki medycznej i wdrożenia procesu obsługi pacjenta zagranicznego na podstawie doświadczeń własnych Medical Travel Partner (10 stron)

Autor: Magdalena Rutkowska, Józef Haczyński
Słowa kluczowe: obsługa pacjenta zagranicznego, turystyka medyczna
Słowa kluczowe ang.:
PP. 175 - 185
DOI: 10.7172/1644-9584.69.12
Turystyka medyczna staje się sie nowym trendem w polskim systemie ochrony zdrowia. Do dynamicznych zmian rynku usług tego rodzaju turystyki przyczyniają się zarówno czynniki ekonomiczne, jak i przemiany społeczne czy kulturowe, a z drugiej strony postęp medycyny i możliwości leczenia różnorodnych procesów chorobowych oferowanych w placówkach zagranicznych. W placówce chcącej odnosić sukcesy na rynku turystyki medycznej należy określić i wdrożyć standardy opieki odpowiednie dla pacjentów z zagranicy i stale poprawiać ich jakość. Artykuł przedstawia zalecenia dotyczące sposobu przeorganizowania placówki medycznej, która chce rozwijać się na rynku turystyki medycznej i skutecznie pozyskiwać pacjenta zagranicznego. Artykuł prezentuje poszczególne etapy obsługi pacjenta w placówce medycznej.