Spis treści

Młodzi przedsiębiorcy

Od redaktora naukowego

Oddajemy do Państwa rąk numer kwartalnika poświęcony różnym aspektom działań przedsiębiorczych podejmowanych przez ludzi młodych. O wadze tej tematyki nie trzeba nikogo przekonywać. Przedsiębiorczość, jako przedmiot nauczania, coraz częściej znajduje miejsce w programach studiów - i to nie tylko na kierunkach związanych z zarządzaniem i ekonomią. Liczne są także programy oferujące finansowe lub organizacyjne wsparcie dla młodych osób pragnących rozpocząć własną działalność gospodarczą.

Inspiracją do powstania tego tomu była ogólnopolska konferencja naukowa Młodzi Przedsiębiorcy, która w 2011 r. została zorganizowana na Wydziale Zarządzania Uniwersytetu Warszawskiego. Konferencja cieszyła się dużym zainteresowaniem badaczy, a poruszane tematy wywoływały żywą dyskusję. Skłoniło nas to do zaproszenia uczestników, a także innych osób zaangażowanych w badania i dydaktykę przedsiębiorczości do współtworzenia tego numeru tematycznego.

Na numer składają się zarówno artykuły teoretyczne, prezentujące przemyślenia lub koncepcje dydaktyczne Autorów, jak i teksty oparte na badaniach poświęconych uwarunkowaniom i przejawom przedsiębiorczości młodych osób (w tym szczególnie studentów). Zeszyt otwiera artykuł Tadeusza Oleksyna, w którym Autor analizuje przedsiębiorczość jako kategorię złożoną i zastanawia się, w jaki sposób ową przedsiębiorczość można rozwijać.

Dwa kolejne teksty poświęcone są finansowaniu działań przedsiębiorczych. Adam Samborski podjął problem finansowania działalności innowacyjnej w warunkach spowolnienia gospodarczego, próbując odpowiedzieć na pytanie o możliwe źródła finansowania takiej działalności. Przemysław Dubel zajął się barierami finansowania rozwoju przedsiębiorczości z funduszy UE.

Jacek Bendkowski podkreślił w swoim artykule, że jednym z głównych problemów, z jakimi spotykają się młodzi przedsiębiorcy, jest brak praktycznie relewantnej wiedzy na temat ekonomicznych i prawnych aspektów działalności gospodarczej oraz sposobów rozwiązania bieżących problemów. Postulowanym przez Autora rozwiązaniem jest koncepcja "wirtualnej wspólnoty działań", która odnosi się do procesu grupowego uczenia się ludzi zainteresowanych rozwiązaniem określonego problemu i w tym celu współpracujących ze sobą przez dłuższy czas, w formie wymiany pomysłów, szukania rozwiązań i tworzenia nowej wiedzy w środowisku wirtualnym.

Kolejny artykuł poświęcony jest dydaktyce przedsiębiorczości. Jego Autorka Svetlana Gudkova pokazuje, że wywiad z przedsiębiorcą stanowi znakomite narzędzie nauczania przedsiębiorczości, które może być stosowane na różnych kierunkach studiów oraz poziomach nauczania. W artykule przedstawione zostały efekty kształcenia realizowane poprzez zastosowanie w procesie nauczania wywiadów z przedsiębiorcami, a także praktyczne aspekty oraz wskazówki dotyczące sposobu organizacji i przeprowadzania badania przez studentów.

Magdalena Kubów również zajęła się problemami dydaktyki, pokazując rolę, jaką w kształtowaniu postaw przedsiębiorczych może odgrywać wykorzystanie metafor.

Kolejne artykuły w numerze stanowią przedstawienie wyników badań Autorów, a także wyników prowadzonych przez nich działań dydaktycznych.

Agnieszka Brzozowska poświęciła swój tekst analizie postrzegania przez młodych wietnamskich właścicieli firm w Polsce polskich i wietnamskich przedsiębiorców; w opracowaniu opisana jest jedna z części badania dotyczącego przedsiębiorczości młodych Wietnamczyków na terenie Polski.

Anna Pawłowska aktywność przedsiębiorczą rozpatruje z perspektywy psychologicznej, na poziomie jednostkowym, a w zaprezentowanym artykule poszukuje czynników, które wpływają na decyzję o podjęciu aktywności przedsiębiorczej. Prezentowane rozważania prowadzą do wniosku, że w celu poszukiwania uwarunkowań zachowań przedsiębiorczych wskazane jest odwołanie się do teorii rozwoju zawodowego, co jest szczególnie istotne w przypadku osób młodych, dla których założenie własnej firmy często jest pierwszym miejscem pracy i zdobywania doświadczenia zawodowego. Zaproponowane podejście zweryfikowane zostało wynikami ilościowych i jakościowych badań własnych.

Celem artykułu Renaty Brajer-Marczak i Anny Marciszewskiej jest analiza i ocena postaw oraz zachowań przedsiębiorczych studentów studiów dziennych sześciu wrocławskich uczelni wyższych. Autorki próbują wysunąć wnioski, jak studenci studiów dziennych postrzegają system edukacji w odniesieniu do kreowania postaw przedsiębiorczych oraz jak oceniają swoje szanse jako młodych przedsiębiorców na rynku pracy.

Dorota Ogrzyńska analizuje wpływ przedsiębiorczych działań z pasją na pobudzanie aktywności ludzi młodych. W pracy autorka koncentruje się na pasji jako podstawowym czynniku, który motywuje jednostki do zakładania i prowadzenia działalności gospodarczej i sprzyja angażowaniu się w ambitne przedsięwzięcia. Tekst oparty jest między innymi na własnych projektach badawczych Autorki.

Jarosław Korpysa przedstawił analizę postaw przedsiębiorczych młodzieży wsi popegeerowskiej, odwołując się do badań przeprowadzonych w 2009 r. w województwie zachodniopomorskim.

Numer zamyka tekst Grzegorza Kidy, w którym Autor zajmuje się problemem kreowania postaw przedsiębiorczych wśród ludzi młodych i na podstawie badań ankietowych przeprowadzonych wśród studentów przedstawia model dydaktyczny nauczania przedsiębiorczości zaocznych studentów zarządzania na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim Jana Pawła II.

Mamy nadzieję, że przedstawione artykuły będą stanowiły interesujące inspiracje do dyskusji, a także badań i praktyki dydaktycznej.

Beata Glinka
Jacek Pasieczny
Wydział Zarzadzania, Uniwersytet Warszawski

Zawartość numeru

Przedsiębiorczość jako kategoria złożona. Jak ją rozwijać? (17 stron)

Entrepreneurship as a complex category. How to develop it? (17 pages)

Autor: Tadeusz Oleksyn
Słowa kluczowe: biznes, ekonomia
Słowa kluczowe ang.:
PP. 8 - 25
DOI: 10.7172/1644-9584.36.1
Przedsiębiorczości jest kategorią złożoną i wieloznaczną. Jest ona czwartym czynnikiem produkcji, złożoną kompetencja osobistą, procesem, wiąże się z przedsiębiorczym zarządzaniem. Przedsiębiorczymi powinni być nie tylko przedsiębiorcy i przedsiębiorstwa, ale także pracownicy, kultury i społeczeństwa. Także rozwijanie przedsiębiorczości powinno odbywać się w różnych miejscach i na różnych poziomach. P.F. Drucker twierdził, że przeżywające kryzys państwo dobrobytu (welfare state) prawdopodobnie będzie zastąpione przez społeczeństwo przedsiębiorczości. Jeżeli tak się stanie, będzie to oznaczało konieczność uczenia się przedsiębiorczości w skali masowej.

Finansowanie działalności innowacyjnej w warunkach spowolnienia gospodarczego (21 stron)

Funding innovation activities in the conditions of economic downturn (21 pages)

Autor: Adam Samborski
Słowa kluczowe ang.:
PP. 26 - 47
DOI: 10.7172/1644-9584.36.2
Rynek kapitału ryzyka jest podstawowym źródłem finansowania przedsiębiorstw bazujących na nowych technologiach. Odgrywa on kluczową rolę w promowaniu przełomowych innowacji i jest jedną z kluczowych determinant rozwoju przedsiębiorczości. Rynek kapitału ryzyka jest jednak bardzo wrażliwy na zmiany koniunktury gospodarczej. Finansowanie innowacji w warunkach spowolnienia gospodarczego staje się trudniejsze. Kurczą się bowiem wolne środki pieniężne, którymi dysponują zarówno inwestorzy, jak i same przedsiębiorstwa. Popularną miarą skali wysiłków innowacyjnych przedsiębiorstw i poszczególnych krajów są wydatki przeznaczane na badania i rozwój. Bezpośrednio związane są one z innowacjami produktowymi i procesowymi, a pośrednio z inwestycjami w wiedzę. Przy dużej zmienności otoczenia warto zadać pytanie o źródła finansowania działalności innowacyjnej w warunkach spowolnienia gospodarczego.

Bariery współfinansowania rozwoju przedsiębiorczości z funduszy unijnych (14 stron)

Barriers to entrepreneurship development financing from EU funds (14 pages)

Autor: Przemysław Dubel
Słowa kluczowe ang.:
PP. 48 - 62
DOI: 10.7172/1644-9584.36.3
Małe i średnie przedsiębiorstwa (MSP) stały się w ostatnich latach jednym z głównych czynników rozwoju ekonomicznego państw członkowskich. Ich wysoka efektywność działania, na którą składają się niskie koszty związane z brakiem rozbudowanej administracji, korzystaniem z usług i wysoka zdolność do przystosowywania się do nowych warunków ekonomiczno-administracyjnych, powoduje postrzeganie tej części gospodarki unijnej jako ogniwa dynamicznego rozwoju. Akcesja Polski do Unii Europejskiej to dla polskiej gospodarki zarówno wielka szansa, jak i ogromne wyzwanie. Korzyści przystąpienia do UE odczuwają wszystkie grupy społeczne, w tym również przedsiębiorcy, którzy muszą stawić czoło rosnącej konkurencji oraz barierom jakie tworzy wewnętrzny system instytucjonalny w dostępie do pieniądza unijnego. Tak więc z jednej strony firmy otrzymały ogromną szansę na rozwój dzięki unijnym funduszom strukturalnym, z drugiej zaś muszą zmierzyć się ze zbyt rozbudowanym systemem dostępu. Jednak to właśnie inwestycje w rozwój sektora MSP sprzyjają budowaniu społeczeństwa opartego na wiedzy, zdolnego sprostać wyzwaniom demograficznym, jak i konkurencji w globalizującej się gospodarce europejskiej i światowej.

Tworzenie wirtualnych rynków wiedzy dla wspomagania przedsiębiorczości (21 stron)

Developing virtual knowledge markets to support entrepreneurship (21 pages)

Autor: Jacek Bendkowski
Słowa kluczowe ang.:
PP. 63 - 84
DOI: 10.7172/1644-9584.36.4
Jednym z głównych problemów, z jakimi spotykają się młodzi przedsiębiorcy zarówno rozpoczynający, jak i kontynuujący działalność gospodarczą, jest brak praktycznie relewantnej wiedzy na temat ekonomicznych i prawnych aspektów prowadzonej przez nich działalności gospodarczej oraz sposobów rozwiązania bieżących problemów. Postulowanym rozwiązaniem jest koncepcja "wirtualnej wspólnoty działań" (ang. Virtual Community of Practice), która odnosi się do procesu grupowego uczenia się ludzi zainteresowanych rozwiązaniem określonego problemu i w tym celu współpracujących ze sobą przez dłuższy czas, w formie wymiany pomysłów, szukania rozwiązań i tworzenia nowej wiedzy w środowisku wirtualnym. W artykule zostaną przedstawione główne strukturalne determinanty rozwoju wirtualnych wspólnot działań oraz narzędzia wspomagające procesy ich tworzenia i rozwoju dla wspomagania przedsiębiorczości.

Wywiad z przedsiębiorcą jako narzędzie w procesie nauczania przedsiebiorczości (13 stron)

An interview with the entrepreneur as a tool for teaching entrepreneurship (13 pages)

Autor: Svetlana Gudkova
Słowa kluczowe ang.:
PP. 85 - 98
DOI: 10.7172/1644-9584.36.5
Wywiad z przedsiębiorcą stanowi znakomite narzędzie nauczania przedsiębiorczości, które może być stosowane na różnych kierunkach studiów oraz poziomach nauczania. Daje ono możliwość pozyskania przez młode pokolenie unikalnej wiedzy zdobytej przez przedsiębiorców na podstawie wieloletnich doświadczeń w biznesie, a także wpływa na ich motywację do założenia własnego przedsięwzięcia biznesowego oraz kształtuje poczucie własnej skuteczności. Wizyta w terenie często prowadzi do nieoczekiwanych odkryć oraz wielu zaskoczeń. Jest ona również okazją do przeprowadzenia obserwacji oraz wywiadów z przedstawicielami najbliższego otoczenia przedsiębiorcy, co zdecydowanie wzbogaca doświadczenia badawcze studentów i pozwala na doskonalenie umiejętności w zakresie prowadzenia badań jakościowych. W artykule przedstawione zostały efekty kształcenia realizowane poprzez zastosowanie w procesie nauczania wywiadów z przedsiębiorcami, a także praktyczne aspekty oraz wskazówki dotyczące sposobu organizacji oraz przeprowadzania badania przez studentów.

Wykorzystanie metafor w nauczaniu przedsiębiorczości (16 stron)

The use of metaphors in teaching entrepreneurship (16 pages)

Autor: Magdalena Kubów
Słowa kluczowe ang.:
PP. 99 - 115
DOI: 10.7172/1644-9584.36.6
Artykuł jest poświęcony tematyce kreowania postaw przedsiębiorczych przez uczelnię wyższą, ze szczególnym uwzględnieniem roli, jaką pełnią metafory w procesie nauczania przedsiębiorczości. W poszukiwaniu pożądanej ścieżki kształcenia w zakresie przedsiębiorczości autorka przedstawia jedną z metod możliwych do zastosowania w procesie nauczania. Przyjmując, że ważnym wyzwaniem stojącym przed edukacją przedsiębiorczą jest kształtowanie postaw kreatywnych, autorka proponuje wykorzystanie metafor. W pierwszej części niniejszego opracowania na podstawie analizy literatury dokonano próby scharakteryzowania roli metafor i myślenia metaforycznego w naukach o zarządzaniu, ze szczególnym uwzględnieniem przedsiębiorczości. Druga część artykułu została poświęcona przedstawieniu możliwości i ograniczeń zastosowania metafor w procesie kształtowania postaw przedsiębiorczych studentów.

Postrzeganie polskich i wietnamskich właścicieli firm przez wietnamskich przedsiebiorców mieszkających w Polsce (14 stron)

The perception of Polish and Vietnamese business owners by Vietnamese entrepreneurs living in Poland (14 pages)

Autor: Agnieszka Brzozowska
Słowa kluczowe ang.:
PP. 116 - 130
DOI: 10.7172/1644-9584.36.7
Niniejszy tekst jest poświęcony analizie postrzegania przez młodych wietnamskich właścicieli firm w Polsce polskich i wietnamskich przedsiębiorców. Jako jedna z największych i najbardziej zauważalnych grup imigranckich w Polsce, a jednocześnie z największym odsetkiem przedsiębiorców jest ona interesującym fenomenem. W opracowaniu opisana jest jedna z części badania dotyczącego przedsiębiorczości młodych Wietnamczyków na terenie Polski. Opisywany fragment badania został przeprowadzony za pomocą techniki projekcyjnej, a zarejestrowany materiał poddano analizie. Następnie przedstawiono uzyskane wyniki, które zawierają wskazówki do kolejnych badań. Wnioski będą bardzo pomocne do bliższego poznania tej grupy społecznej, która odnosi niemałe sukcesu w biznesie na polskim rynku.

Młodzi w biznesie z perspektywy teorii rozwoju zawodowego. Wyniki badań własnych (12 stron)

Young people doing business from the perspecyive of occupation development theories. The own research results (12 pages)

Autor: Anna Pawłowska
Słowa kluczowe ang.:
PP. 131 - 143
DOI: 10.7172/1644-9584.36.8
W prezentowanym artykule aktywność przedsiębiorczą rozpatruje się z perspektywy psychologicznej na poziomie jednostkowym. Rozważania koncentrują się głównie na podjęciu przez osobę młodą decyzji o byciu przedsiębiorcą. Poszukuje się czynników, które wpływają na tę decyzję w celu optymalnego dopasowania instrumentów i metod wspierania przedsiębiorczości. W początkowej części artykułu zaprezentowane zostały wyniki badań, które kwestionują pewne obiegowe założenia dotyczące źródeł efektywności młodych przedsiębiorców. Przede wszystkim dotyczy to skuteczności oddziaływania treningu przedsiębiorczości oraz znaczenia predyspozycji osobowościowych. Wyniki te zaprezentowane zostały w kontekście dotychczasowego dorobku badawczego w tym zakresie. Prezentowane rozważania prowadzą do wniosku, że w celu poszukiwania uwarunkowań zachowań przedsiębiorczych wskazane jest odwołanie się do teorii rozwoju zawodowego, co jest szczególnie istotne w przypadku osób młodych, dla których założenie własnej firmy często jest pierwszym miejscem pracy i zdobywania doświadczenia zawodowego. Zaproponowane podejście zweryfikowane zostało wynikami ilościowych i jakościowych badań własnych.

Postawy przedsiębiorcze studentów wrocławskich uczelni wyższych - wyniki badań (16 stron)

Attitudes of Wroclaw university students towards enterprise (16 pages)

Autor: Renata Bajer-Marczak, Anna Marciszewska
Słowa kluczowe ang.:
PP. 144 - 160
DOI: 10.7172/1644-9584.36.9
Celem artykułu jest analiza i ocena postaw oraz zachowań przedsiębiorczych studentów studiów dziennych sześciu wrocławskich uczelni wyższych. Artykuł ma charakter empiryczny, zawarta w nim analiza dotyczy materiału zgromadzonego podczas badań ankietowych na grupie losowo dobranych studentów. Przeprowadzone badania miały na celu ustalić czynniki warunkujące przedsiębiorczość studentów studiów dziennych. Ponadto uwaga autorek skupia się na ocenie klimatu wobec przedsiębiorczości. Autorki próbują wysunąć wnioski, jak studenci studiów dziennych postrzegają system edukacji w odniesieniu do kreowania postaw przedsiębiorczych oraz jak oceniają swoje szanse jako młodych przedsiębiorców na rynku pracy. W końcowej części artykułu autorki umieszczają odniesienie do wyników badań przeprowadzonych na ten sam temat w roku 2010.

Przedsiębiorcy pasjonaci jako wzór dla rozwijania postaw przedsiębiorczych i pobudzania aktywności ludzi młodych (14 stron)

Entrepreneurship enthusiasts as a model for the development of entrepreneurship and stimulating young people activity (14 pages)

Autor: Dorota Ogrzyńska
Słowa kluczowe ang.:
PP. 161 - 175
DOI: 10.7172/1644-9584.36.10
W dzisiejszych czasach założenie własnej firmy staje się wyborem drogi życiowej i ścieżki kariery zawodowej, która stanowi alternatywę dla pracy na etacie. Jest to droga, którą coraz chętniej podążają w Polsce młodzi, najczęściej dobrze wykształceni ludzie. Chcą oni bowiem wprowadzać w życie własne pomysły oraz mieć swobodę w podejmowaniu decyzji. W przypadku gdy stworzenie firmy jest spełnieniem marzeń, wówczas droga do sukcesu nie wydaje się już taka żmudna. W dzisiejszej rzeczywistości przedsiębiorcy pasjonaci mogą wpływać na socjalizację przedsiębiorczą młodego pokolenia. Stanowią dobry wzór dla rozwijania postaw przedsiębiorczych i aktywności gospodarczej młodzieży. Ich sukcesy na rynku uczą, że zaangażowanie i pasja są kluczem do kariery. Jednocześnie tworzą warunki dla postępu społecznego przez wychowanie jednostek aktywnych, wykazujących inicjatywę. Poprzez kontakty z przedsiębiorcami pasjonatami młodzi ludzie mogą ukierunkować swoją wizję, a także znaleźć przyszłych partnerów w biznesie. Celem niniejszego opracowania jest analiza wpływu przedsiębiorczych działań z pasją na pobudzanie aktywności ludzi młodych. W pracy autorka koncentruje się na pasji jako podstawowym czynniku, który motywuje jednostki do zakładania i prowadzenia działalności gospodarczej i sprzyja angażowaniu się w ambitne przedsięwzięcia. Autorka opiera się w pracy na literaturze, raportach dotyczących przedsiębiorczości oraz własnych projektach badawczych.

Postawy przedsiębiorcze młodzieży wsi popegeerowskiej - wyniki badań (17 stron)

Entrepreneurial attitudes of young rural state farm - research results (17 pages)

Autor: Jarosław Korpysa
Słowa kluczowe ang.:
PP. 176 - 193
DOI: 10.7172/1644-9584.36.11
Przedsiębiorczość, która jest odzwierciedlona m.in. w postawach i cechach człowieka, tj. w jego kreatywności, dynamiczności, a także skłonności do działania, jest zdeterminowana przez szereg czynników o charakterze ekonomicznym i pozaekonomicznym. Mając na uwadze uwarunkowania procesu aktywności przedsiębiorczej młodzieży wiejskiej, należy zauważyć, iż zwłaszcza wśród rodzin byłych pracowników Państwowych Gospodarstw Rolnych tzw. wyuczona bezradność zdecydowanie utrudnia i hamuje rozwój "pierwiastka przedsiębiorczości" wśród społeczności lokalnej. Jednocześnie społeczność ta odczuwa potrzebę podejmowania wszelkich inicjatyw zmierzających do poprawy własnej sytuacji społeczno-materialnej. Celem niniejszego opracowania jest analiza postaw przedsiębiorczych młodzieży wsi popegeerowskiej. Na wstępie artykułu zostanie przedstawiona istota przedsiębiorczości. W dalszej kolejności będzie podjęta próba oceny potencjału przedsiębiorczego młodzieży wiejskiej na podstawie rezultatów własnych badań przeprowadzonych wśród analizowanej populacji w 2009 r. w województwie zachodniopomorskim.

Kreowanie postaw przedsiębiorczych studentów w ramach zajęć z forum integracji społeczno-gospodarczej na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim Jana Pawła II (25 stron)

Creating entrepreneurial attitudes of the students in the class of social-business forum of integration at the Catolic University of Lublin John Paul II (25 pages)

Autor: Grzegorz Kida
Słowa kluczowe ang.:
PP. 194 - 219
DOI: 10.7172/1644-9584.36.12
W artykule zostanie przedstawiona analiza psychologiczna przedsiębiorczości i kreowania postaw przedsiębiorczych, zwłaszcza wśród ludzi młodych. Szczególna uwaga zostanie zwrócona na społeczno-ekonomiczne znaczenie przedsiębiorczości w naszym kraju w kontekście ogólnoświatowego kryzysu z uwzględnieniem szans jej rozwoju oraz napotykanych barier. Scharakteryzowana zostanie również specyfika nauczania przedsiębiorczości, zwłaszcza w kontekście przedsiębiorczości akademickiej. Na podstawie badań ankietowych przeprowadzonych wśród wskazanej grupy studentów zostanie przedstawiony, jako przykładowy, model dydaktyczny nauczania przedsiębiorczości zaocznych studentów zarządzania na Katolickim Uniwersytecie Lubelskim Jana Pawła II. Na podstawie analiz badań ankietowych i literatury przedmiotu oraz znajomości tematu zostaną przeprowadzone rozważania na temat poszukiwania właściwych modeli nauczania przedsiębiorczości.