Spis treści

Teoria sieci społecznych w naukach o zarządzaniu

Od redaktora naukowego

Koncepcja sieci społecznych, w tym analiza sieci społecznych (SNA – Social Network Analysis), zarówno ze względu na sposób rozwoju, jak i możliwości zastosowania ma charakter wybitnie interdyscyplinarny. Powstała jako wynik korzystnego mariażu teorii społecznych z formalną metodologią matematyczną, statystyczną oraz obliczeniową. I chociaż samo zjawisko sieci społecznych zostało dostrzeżone w literaturze naukowej kilkadziesiąt lat temu, to jej koncepcja wciąż opiera się na niezwykle prostej definicji sieci i założeniach znajdujących zastosowanie w wielu dyscyplinach i obszarach nauki. Mianowicie sieć rozumiana jest jako zbiór węzłów (np. osób, grup, organizacji) powiązanych przez zestaw społecznych relacji (np. przyjaźń, transfer funduszy, wspólne członkostwo) określonego typu. Główne założenia dotyczą natomiast występowania współzależności między uczestnikami sieci, charakteru więzi sprowadzającego się do funkcji kanałów transferu lub przepływów zasobów (materialnych i niematerialnych), postrzegania sieci dla jednostki jako źródła szans i ograniczeń, a także możliwości konceptualizacji struktur (społecznych, ekonomicznych, politycznych itp.) jako trwałych wzorców relacji między uczestnikami w formie modeli sieci. Taka definicja sieci oraz wskazane ogólne założenia analizy sieci społecznych mogą być spełnione przez wiele teorii wywodzących się z różnych dyscyplin naukowych. Jest to główny powód niemal nieograniczonego zastosowania koncepcji sieci społecznych w różnych dyscyplinach oraz na różnych poziomach analizy.
Koncepcja sieci społecznych stanowi ostatnimi czasy użyteczną perspektywę badawczą także w naukach o zarządzaniu, gdzie ułatwia zrozumienie i badanie zjawisk związanych ze wzrostem znaczenia zasobów niematerialnych, takich jak informacja i wiedza, oraz współzależności zasobowej przedsiębiorstw w procesie tworzenia szeroko rozumianej wartości. Badania sieci wewnątrzorganizacyjnych i międzyorganizacyjnych można uznać wręcz za współczesny imperatyw zarządzania wynikający z istotnych uwarunkowań otoczenia i rozwoju nowych modeli biznesu. W naukach o zarządzaniu dostrzeżono perspektywę sieci nie tylko jako abstrakcję teoretyczną, ale przede wszystkim jako istotną determinantę i zmienną w tworzeniu strategii organizacji, w tym przedsiębiorstw. Sieć pojawia się zatem jako kontekst działalności przedsiębiorstw, jak również jako konkretny sposób osiągania celów biznesowych. Doskonale problem ten podkreślił w tym numerze „Problemów Zarządzania” W. Czakon, wskazując na znaczenie sieci nie tylko jako kontekstu tworzenia, ale także jako tworzywa strategii.
Mimo ogromnego zainteresowania sieciami w zarządzaniu, podejście sieciowe jest uważane za stosunkowo młody nurt badawczy i zarówno jego możliwości zastosowania, jak i ograniczenia nie są jednoznacznie określone i powszechnie znane. Nierzadko podejście sieciowe, w tym szczególnie analiza sieci społecznych, jest postrzegana bardziej w kategoriach metody badawczej niż jednolitego podejścia teoretycznego. Brak spójnej teorii sieci jest uważany za główną przyczynę dominującego deskryptywnego charakteru podejścia sieciowego, gdyż jako zbiór luźno powiązanych koncepcji, zasad oraz metod nie dostarcza ono, zdaniem krytyków, rygorystycznego systemu dedukcji.
Wraz z rozwojem nurtu sieciowego, przejawiającym się gwałtowną w ostatnich latach kumulacją doświadczeń i wiedzy dotyczącej sieci społecznych, takie oceny wydają się coraz bardziej nieuzasadnione. W ciągu ostatnich kilkunastu lat nastąpił istotny rozwój podejścia polegający na powstaniu metod pozwalających nie tylko na opis sieci, ale również na wnioskowanie o zależnościach występujących w sieciach i procesach w nich zachodzących. Ponadto to, co przez jednych uznawane jest za słabość podejścia, mianowicie brak rygoru metodycznego i jednolitej podbudowy teoretycznej, inni uznają za zaletę, utożsamianą z ogromną uniwersalnością i pojemnością teoretyczną oraz metodyczną analizy sieci społecznej, wspierającą rozwój teorii wielu dyscyplin.
W rezultacie odkrywany szeroki zakres możliwości zastosowania perspektywy sieci w badaniach, w tym w naukach o zarządzaniu, tworzy obecnie silnie rozwijające się podejście sieciowe skłaniające do coraz poważniejszych dyskusji na temat gotowości paradygmatycznej teorii sieci społecznych. O istnieniu paradygmatu świadczy określona dojrzałość naukowa teorii odzwierciedlona w klarownym systemie pojęć, podejść, metod i badań, co w przypadku koncepcji sieci społecznych może wciąż budzić wątpliwości metodologów nauki. Bez względu jednak na etap naukowego rozwoju podejścia sieciowego, jak również trudny do przewidzenia kierunek dalszego jego rozwoju, niewątpliwie jest ono atrakcyjną propozycją badawczą, doskonale wpisującą się w potrzeby dyscypliny nauk o zarządzaniu. Sieci są zjawiskiem ponaddyscyplinarnym, gdyż wiążą się z usieciowieniem świata i wejściem społeczeństwa w erę gospodarki sieciowej. Potrzeby nauk o zarządzaniu nie odbiegają od tego nurtu. Sieci na trwałe wpisały się w krajobraz biznesowy i koniecznym zadaniem staje się rozwój teorii sieci i metod ich badań. Aktualnym problemem pozostają sposoby wykorzystania dorobku teorii sieci społecznych do zadań badawczych z zakresu zarządzania. Wybitnie interdyscyplinarny charakter podejścia – zarówno w zakresie rozwoju teorii, samych metod, jak i ich zastosowań – nie ułatwia jednoznacznej analizy i oceny nurtu sieciowego. Charakterystyczną cechą rozwoju SNA jest bowiem niemal symultaniczny i często niezależny rozwój koncepcji sieciowych oraz zasad analizy sieciowej przez wielu badaczy z różnych dyscyplin.
Prezentowany numer „Problemów Zarządzania” z założenia ma być przyczynkiem do rozwoju teorii sieci społecznych w naukach o zarządzaniu. Podjęte przez autorów problemy porządkują dotychczasową wiedzę na temat sieci w zarządzaniu oraz wskazują kierunki potencjalnego zastosowania teorii i metod w badaniach empirycznych. Tym, co cechuje podejście sieciowe stosowane w naukach o zarządzaniu, jest niejednorodność i wyłamujące się spoza prostej klasyfikacji kierunki rozwoju. Generalnie, podejście sieciowe rozwija się w trzech zazębiających się płaszczyznach: teoretycznej, metodycznej i aplikacyjnej. Wszystkie te aspekty zostały dostrzeżone przez autorów, chociaż w różnych proporcjach. W opracowaniu zawarto dziewięć artykułów, w tym cztery o charakterze teoretyczno-koncepcyjnym, a pięć wykorzystujących analizę sieci społecznych w badaniach empirycznych ukierunkowanych na zidentyfikowanie i wyjaśnienie określonych zjawisk oraz problemów zarządczych.
Z punktu widzenia teorii zarządzania zasadniczy podział sieci wynika z możliwości kontrolowania członków sieci. Uwzględniając to kryterium, można rozpatrywać co najmniej dwa sposoby ujmowania sieci. W pierwszym traktowane są jako forma organizacyjnej koordynacji stanowiącej pośredni mechanizm wymiany między rynkiem a hierarchią, w drugim natomiast sieci uznawane są za odrębną kategorię pojęciową, fenomen sam w sobie wpływający na zachowania uczestników. Podczas gdy drugie ujęcie sieci stanowi głównie kontekst dla organizacji, pierwsze wiąże się z intencjonalnym tworzeniem i wykorzystywaniem sieci przez przedsiębiorstwa. Tę perspektywę przedstawia W. Czakon w artykule pt. Network Strategies Logic (Logika strategii sieciowych), w którym wskazuje trzy główne sposoby postrzegania menedżerskiego sieci, a mianowicie: strukturalny, zasobowy oraz jako sposób tworzenia wartości. Zaproponowane podejście umożliwiło autorowi artykułu zidentyfikowanie i opisanie typów strategii sieci przedsiębiorstw wykorzystujących daną dominującą logikę tworzenia przewagi konkurencyjnej. Opracowanie, dzięki syntezie motywów tworzenia sieci lub współuczestniczenia w sieciach, wskazuje potencjalne kierunki badawcze sieci w zarządzaniu strategicznym.
Syntetyczny charakter ma również kolejny artykuł, pt. Social Network Analysis in Strategic Management – Potential and Limitations of Application (Analiza sieci społecznych w zarządzaniu strategicznym – możliwości i ograniczenia zastosowania), autorstwa J. Światowiec-Szczepańskiej. Główną uwagę autorka zwróciła na zakres dotychczasowego wykorzystania analizy sieci społecznych w zarządzaniu strategicznym, koncentrując się przy tym wokół: przyjętych wiodących teorii, zgodnie z którymi badania sieci są projektowane, a wyniki interpretowane, typu sieci i węzłów, rodzaju więzi, typu ogólnego modelu sieci, na którym oparte są analizy, oraz poziomu analizy sieci. Zakres rozważań w artykule wyznaczono na podstawie niezbędnych wyborów, jakie powinien podejmować badacz sieci w zarządzaniu. O ile rozważania w pierwszym artykule dotyczyły umiejscowienia sieci w ramach głównych koncepcji zarządzania strategicznego, o tyle w tym skupiono się na teoriach bezpośrednio wyjaśniających mechanizmy sieciowe, obejmujące teorie sieci i teorie o sieciach mające zastosowanie zarówno w sieciach intencjonalnych, jak i samoczynnych.
Kolejne opracowanie w prezentowanym zbiorze, pt. Intensity of Network Relationships: Towards Conceptualization and Operationalization (Intensywność powiązań sieciowych: w kierunku konceptualizacji i operacjonalizacji), autorstwa J.M. Lichtarskiego, K. Piórkowskiej i K. Ćwika, wykracza poza ścisłą teorię, gdyż przedstawia projekt narzędzia pomiarowego dotyczącego koncepcji intensywności relacji sieciowych, możliwego do wykorzystania w badaniach empirycznych. Przyjęto przy tym perspektywę sieci egocentrycznych, w których relacje sieciowe pełnią określoną rolę strategiczną. Takie ujęcie nawiązuje do perspektywy sieci przedstawionej w tym numerze w artykule W. Czakona.
Inną propozycję badawczą przedstawiono w artykule pt. Strategic Challenges in Stakeholder Networks (Strategiczne wyzwania w sieciach interesariuszy) (M. Zdziarski i R.G. Boutilier), polegającą na integracji trzech nurtów teoretycznych: teorii zależności zasobowej, analizy sieci społecznych i teorii interesariuszy, dzięki której opracowano typologie sieci interesariuszy i adekwatne potencjalne manewry strategiczne decydentów firmy. Przyjęte podejście wskazuje na możliwości wykorzystania podejścia sieciowego do tworzenia normatywnych strategii wspierających menedżerski proces decyzyjny.
Podejście sieciowe rozwija się głównie dzięki licznym badaniom empirycznym wykorzystującym narzędzia analizy sieci społecznych. W omawianym zbiorze czytelnik ma sposobność zapoznać się z pięcioma projektami badań empirycznych obejmujących badania sieci pracowniczych lub sieci międzyorganizacyjnych w konkretnych kontekstach branżowych i decyzyjnych. We wszystkich badaniach wykorzystano analizę sieci społecznych, w ramach której zaproponowano oryginalne rozwiązania metodyczne dotyczące narzędzi pomiarowych badanych zjawisk oraz metod analiz statystycznych. Wszystkim analizom sieci zaproponowano podbudowy teoretyczne odnoszące się do takich koncepcji zarządzania, jak zarządzanie wiedzą, zarządzanie zmianą czy sieci korporacyjne.
Sektor kreatywny, na przykładzie firm produkujących gry komputerowe i video, został przyjęty jako tło dla badań sieci formalnych i nieformalnych pracowników kreatywnych i menedżerów w artykule P. Klimas pt. Relacje społeczne kadry zarządzającej oraz pracowników kreatywnych w kontekście tworzenia wartości. W analizie poziomu i struktury relacji społecznych uwzględniono specyficzne role pracownicze i proces tworzenia wartości w badanej branży. Prezentowane wyniki badań mają charakter opisowy i mogą stanowić istotny przyczynek do dalszych badań.
Zjawisko komunikacji, przepływu informacji i w końcu dzielenia się wiedzą między pracownikami parku technologicznego to z kolei główny problem badawczy artykułu A. Kawy i M. Matusiak, pt. Analiza relacji sieciowych w organizacji opartej na wiedzy. Relacje społeczne pracowników wiedzy to główny aspekt badań nad innowacyjnością i zarządzaniem wiedzą w organizacjach. Rezultaty badań, poprzez identyfikację kluczowych pracowników w sieci przepływu informacji i wiedzy, pozwoliły autorom artykułu na sformułowanie rekomendacji w zakresie reorganizacji stanowisk i przypisanych im ról.
Kolejne dwa artykułu w prezentowanym opracowaniu koncentrują się na zarządzaniu zmianą i badanu sieci pracowniczych organizacji wdrażających określone zmiany. Badania autorstwa A. Zbieg, D. Batorskiego i B. Żaka, przedstawione w artykule pt. How to Select Change Agents in Organizations? A Comparison of the Classical and Network Approaches (Jak wybrać agentów zmian w organizacji? Porównanie metod klasycznych i sieciowych), dotyczą wykorzystania sieci jako narzędzia identyfikującego liderów zmian w organizacji ze względu na zakres bezpośredniego dotarcia do jej pracowników. Zaproponowana metoda badań pozwala na optymalny wybór osób promujących zmianę organizacyjną, uwzględniający stopień pokrycia mierzony udziałem pracowników organizacji z bezpośrednimi więziami agenta zmiany i koszt związany z liczbą powołanych agentów.
W drugim artykule wykorzystującym sieci w badaniach nad zarządzaniem zmianą, pt. Application of ONA in Change Management – Empirical Research in Energy Industry (Zastosowanie analizy sieci organizacyjnych w zarządzaniu zmianą – badanie empiryczne w branży energetycznej), którego autorką jest A. Szarek, przedstawiono wyniki badań dotyczące wpływu kompetencji agentów zmiany i relacji pomiędzy pracownikami zaangażowanymi w zmianę na rezultaty wprowadzania zmiany. Istotną implikacją badań jest charakterystyka sieciowa organizacji pomyślnie wdrażającej określone zmiany.
Przedstawione badania empiryczne dotyczyły sieci interpersonalnych, głównie wewnątrzorganizacyjnych. Przykładem wykorzystania analizy sieci społecznych do badań międzyorganizacyjnych są badania zaprezentowane w artykule J. Światowiec-Szczepańskiej i M. Zdziarskigo, pt. Position in Corporate Network, Performance and Strategic Risks (Pozycja w sieci firm a wyniki i ryzyko strategiczne). Sieci, zwane korporacyjnymi, tworzą akcjonariusze oraz członkowie organów zarządczo-nadzorczych spółek notowanych na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie. Przyjmując założenie o osadzeniu przedsiębiorstw w sieciach determinujących dostęp do określonych zasobów informacyjnych, w artykule postawiono cel badań, jakim jest testowanie zależności między pozycją firm w sieci a wynikami. Badana sieć korporacyjna, mimo że tworzona przez konkretne podmioty, nie ma charakteru intencjonalnego i rozwija się samoczynnie, determinując efekty działalności przedsiębiorstw. Tworzy ona zatem kontekst oddziałujący na strategie i zachowania firm. Wprowadzenie do zarządzania strategicznego dodatkowego poziomu analizy strategicznej, jakim jest poziom sieci przedsiębiorstw, jest komplementarne do dominującej teoretycznej tradycji dyscypliny. Analiza sieciowa pozwala uzupełnić analizy sektorowe (rozwinięte na podstawie teorii ekonomiki przemysłowej i podejścia pozycyjnego M.E. Portera) oraz analizy przedsiębiorstwa (wyjaśnianej głów nie przez teorię zasobową, w tym za sprawą J. Barneya, B. Wernerfelta i D. Rumelta).
Analiza sieci społecznych, skupiająca jak magnes wokół siebie najbardziej interesujące teorie wyjaśniające mechanizmy sieciowe, stanowi atrakcyjną propozycję dla nauk o zarządzaniu. Jej przydatność jest jednak nie tylko uwarunkowana aktualnym dorobkiem teoretycznym sieci, ale także zależy od wkładu samych badaczy reprezentujących dyscyplinę zarządzania, polegającego na kojarzeniu zmiennych określonych teorii i koncepcji zarządzania z analizą sieci społecznych. Przedstawiona analiza teorii sieci oraz zaprezentowane badania empiryczne w tym zbiorze wskazują na olbrzymi potencjał badawczy analizy sieci społecznych w kontekście badań w zarządzaniu. Do takiego stwierdzenia skłania również uniwersalność definicji sieci i założeń teorii sieci, wobec których granicą wykorzystania podejścia sieciowego wydaje się jedynie wyobraźnia badacza w zakresie konceptualizacji powiązań sieciowych i dostępność niezbędnych danych w określonych kontekstach branżowych i funkcjonalnych.

Dr hab. Justyna Światowiec-Szczepańska, prof. nadzw. UEP
Uniwersytet Ekonomiczny w Poznaniu, Katedra Zarządzania Strategicznego

Dr Michał Zdziarski
Uniwersytet Warszawski, Wydział Zarządzania

 

Scientific Editors’ Note

The concept of social networks, including Social Network Analysis (SNA), is notably interdisciplinary, both in terms of its development and potential applications. It emerged as a result of a favourable marriage of social theories with formal mathematical, statistical, and computing methodologies. Although the phenomenon of social networks as such was recognised in the scholarly literature decades ago, the SNA idea still relies on a very simple definition of the network and on assumptions applied in a variety of disciplines and areas of science. Namely, a network is construed as a set of nodes (e.g. persons, groups, organisations) connected by a set of social relations (e.g. friendship, transfer of funds, co-membership) of special type. The main assumptions concern, however: the occurrence of interdependence between network participants, the nature of ties that function as channels of transfer or flows of (tangible and intangible) resources, the perception of the network for the entity as a source of opportunities and constraints, as well as the ability to conceptualise (social, economic, political, etc.) structures as durable patterns of relations among participants in the form of network models. Such definition of a network and the indicated general assumptions of social network analysis can be complied with by numerous theories derived from different disciplines. This is the main reason for almost unlimited application of the concept of social networks in various disciplines and at different levels of analysis.
The concept of social networks has been a useful research perspective recently, also in management sciences, where it facilitates the understanding and study of phenomena associated with the increased importance of intangible resources, such as information and knowledge, and with resource interdependence of companies in the process of creating value in its broad sense. Research on intra- and inter-organisational networks can be seen as a modern management imperative resulting from significant determinants of the environment and the development of new business models. Management sciences have spotted the network perspective not only as a theoretical abstraction but, above all, as a vital determinant and variable in the development of strategies of organisations, including companies. The network thus appears as the context for company operations, as well as a specific means of achieving business goals. This issue is perfectly highlighted by W. Czakon, who points to the importance of networks not only as the context for strategy development but also as strategy content.
Despite a huge interest in networks in management, the network approach is viewed as a relatively young research stream, and its potential for application and limitations are neither expressly determined nor widely known. The network approach, in particular social network analysis, is seen more in terms of a research method than a unified theoretical framework. The lack of a coherent network theory is regarded as the main reason for the predominantly descriptive nature of the network approach since, being a collection of loosely connected concepts, principles, and methods, it does not provide a rigorously deductive system, according to critics.
Given the development of the network stream, manifested as the rapid accumulation of experience and knowledge of social networks in recent years, such assessments appear to be progressively unsubstantiated. The approach evolved further over the past several years, entailing the emergence of methods that allow not only for describing networks but also for drawing conclusions on relationships within these networks and the processes occurring in them. Furthermore, what some view as a weakness of the approach, identified with a lack of methodological rigour and unified theoretical framework, others consider as an advantage, namely the huge universality as well as the theoretical and methodical capacity of social network analysis, supporting the development of theories of multiple disciplines.
As a result, a wide range of potential research applications of the network perspective is being discovered, including in management sciences, leading to intensive development of the network approach that raises ever more serious debates on the paradigmatic readiness of the social network theory. The existence of a paradigm is evidenced by the scientific maturity of a theory, reflected in a clear system of concepts, approaches, methods and research. Therefore, methodologists of science may still have doubts as to the social network concept. Nevertheless, regardless of the stage of development of the network approach as well as a hardly predictable direction of its further evolution, it is undoubtedly an attractive research proposal, perfectly meeting the needs of management sciences. Networks are a supradisciplinary phenomenon as they are associated with the networking of the world and the entry of the society into the era of network economy. The needs of management sciences do not deviate from this trend.
Networks have become a permanent part of the business landscape, and it is becoming necessary to develop the network theory and its research methods. It is of topical concern how to use the achievements of the social network theory in research tasks in the area of management. The notably interdisciplinary nature of the approach, both in terms of the development of the theory, methods, and their applications, does not facilitate a clear analysis and evaluation of the network stream. A characteristic feature of SNA advancement is that network concepts and principles of network analysis are nearly simultaneously and oftentimes independently developed by a number of different researchers from varied disciplines.
This Issue is intended to be a contribution to the development of the social network theory in management sciences. The questions discussed by the authors organise the existing knowledge on networks in management and identify the directions of potential applications of the theory as well as methods in empirical research. The network approach used in management sciences is characterised by heterogeneity and development directions that go against simple classification. Generally, the network approach is advancing at three overlapping levels: theoretical, methodological, and applicative. All these aspects have been recognised by the authors, although in different proportions. This Issue consists of nine articles, including four of a theoretical and conceptual nature and five employing social network analysis in empirical research aimed at identifying and explaining certain management phenomena and problems.
From the point of view of the management theory, the fundamental breakdown of networks results from the ability to control network members. This criterion taken into account, at least two ways of perceiving the network can be considered. The first approach treats networks as a form of organisational coordination, constituting an indirect mechanism of exchange between the market and hierarchy, while in the second one networks are recognised as a separate conceptual category, a phenomenon in itself, affecting the behaviours of participants. The second view primarily forms the context for organisations, whereas the first one involves the intentional establishment and use of networks by companies. This perspective is depicted by W. Czakon in his article Network Strategies Logic, distinguishing three main ways of perceiving networks by managers, namely: structural, resource-based and value-creation views. The proposed approach has enabled him to identify and describe the types of corporate network strategies that incorporate a given dominant logic to gain a competitive advantage. By synthesising the motives behind networking or co-membership in networks, his study shows potential research directions in strategic management.
The article Social Network Analysis in Strategic Management – Potential and Limitations of Application by J. Światowiec-Szczepańska is also of a synthetic nature. The main focus is on the extent to which social network analysis has been hitherto used in strategic management, while emphasising: adopted mainstream theories to follow in designing network research and interpreting results, the type of networks and nodes, the type of ties, the type of a general network model on which analyses are based, and the level of network analysis. The scope of discussion in her study is defined by crucial choices to be made by network researchers in management. Inasmuch as the first article concerns the place occupied by networks within the mainstream concepts of strategic management, the second one concentrates on theories that directly explain network mechanisms, including network theories and theories of networks applicable to both intentional and spontaneous networks.
The next study in this Issue – Intensity of Network Relationships: Towards Conceptualization and Operationalization by J.M. Lichtarski, K. Piórkowska and K. Ćwik – goes beyond the strict theory as it proposes a tool for measuring network relationship intensity that can be used in empirical research. The authors adopt the perspective of egocentric networks where network relationships play a strategic role. This approach refers to the network perspective portrayed in W. Czakon’s article.
Another research proposal is presented in Strategic Challenges in Stakeholder Networks (by M. Zdziarski and R.G. Boutilier). It integrates three theoretical approaches: resource dependence theory, social network analysis, and stakeholder theory, which is the basis for outlining the typologies of stakeholder networks and relevant potential strategic manoeuvres of corporate decision makers. The view adopted indicates the possibilities of employing the network approach to develop normative strategies supporting the managerial decision-making process.
The network approach is advancing chiefly thanks to numerous empirical studies that use social network analysis tools. In this Issue, you can read about five empirical research projects covering studies on employee networks or inter-organisational networks in industry-specific and decisionmaking contexts. All the articles use social network analysis and put forward related unique methodological solutions for tools to measure the examined phenomena as well as statistical analysis methods. For all network analyses, theoretical frameworks are proposed that refer to management concepts such as knowledge management, change management, and corporate networks.
The creative sector, exemplified by video game developers, is the background for investigating formal and informal networks among creative workers and managers in the article Social Relationships of Both Managers and Creative Workers in the Context of Value Creation by P. Klimas. The analysis of the level and structure of social relations covers the specific roles of employees and the value-creation process in the industry under consideration. The findings are descriptive and may significantly contribute to further research.
Communication, information flow, and finally knowledge sharing among employees of a technology park is the main research problem discussed in the article Network Relationships Analysis in a Knowledge-Based Organization by A. Kawa and M. Matusiak. Social relations of knowledge workers are the prime aspect of research on innovation and knowledge management in organisations. By identifying key employees in information and knowledge flow networks, the research results allow the authors to put forward recommendations for reorganisation of job positions and responsibilities assigned to them.
Two following articles focus on change management and examination of employee networks in organisations implementing specific changes. The research carried out by A. Zbieg, D. Batorski and B. Żak, described in the study How to Select Change Agents in Organizations? A Comparison of the Classical and Network Approaches, concerns the use of networks as a tool for identifying change leaders in organisations in view of their direct reach to employees. The proposed research method supports the optimal change agent selection that takes into account the degree of coverage, measured by the share of an organisation’s employees who can be directly reached by change agents, and the cost associated with the number of appointed agents.
The article Application of ONA in Change Management – Empirical Research in Energy Industry by A. Szarek also uses networks to study change management and outlines the findings regarding the impact of change agents’ competencies and relations among employees involved in change on the result of change implementation. An important research implication is network characteristics of organisations that successfully implement changes.
The aforementioned empirical research relates to interpersonal, primarily intra-organisational, networks. The use of social network analysis for inter-organisational studies is exemplified by the research described in the article by J. Światowiec-Szczepańska and M. Zdziarski, entitled Position in Corporate Network, Performance and Strategic Risks. Networks, referred to as corporate networks, are formed by shareholders and executive and supervisory board members of companies listed on the Warsaw Stock Exchange. Assuming that companies are embedded in networks determining access to specific information resources, the study sets the research objective of testing the relationship between companies’ position within a network and their performance. The examined corporate network, although formed by specific entities, is not intentional and develops spontaneously, thus determining the effects of company operations. It therefore creates a context that affects corporate strategies and behaviours. The introduction of an additional level of strategic analysis, namely the level of corporate network, to strategic management is complementary to the dominant theoretical tradition of the discipline. Network analysis allows for supplementing sectoral analyses (developed based on the theory of industrial economics and the positioning approach of M.E. Porter) and company analyses (explained mainly by the resource-based theory, including also by J. Barney, B. Wernerfelt, and D. Rumelt).
Social network analysis, attracting like a magnet the most interesting theories that elucidate network mechanisms, is an appealing proposal for management sciences. Nevertheless, its usefulness is conditional not only upon the current theoretical achievements of networks but depends also on the contribution from the researchers from the management discipline, which consists in matching the variables of specific management theories and approaches with social network analysis. The analysis of network theories as well as empirical research presented in this Issue points to a huge research potential of social network analysis in the context of research in management. This conclusion is also supported by the universality of the definition of the network and network theory assumptions in view of which the limit to the application of the network approach appears to be a researcher’s imagination as regards the conceptualisation of network relations and the availability of necessary data in industry-specific and functional contexts.

Prof. Justyna Światowiec-Szczepańska, Ph.D.
Poznań University of Economics and Business, Department of Strategic Management

Michał Zdziarski, Ph.D.
University of Warsaw, Faculty of Management

 

The creation of the English-language version of these publications is fi nanced in the framework of contract No. 768/P-DUN/2016 by the Ministry of Science and Higher Education committed to activities aimed at the promotion of education.

Zawartość numeru

Logika strategii sieciowych (13 stron)

Network Strategies Logic (13 pages)

Autor: Wojciech Czakon
Słowa kluczowe: sieć, strategia, strukturalne zasoby, współtworzenie wartości, logika dominująca
Słowa kluczowe ang.: dominant logic, network, strategy, value creation, structural resource
PP. 17 - 30
DOI: 10.7172/1644-9584.64.1
Artykuł przyjmuje perspektywę logiki dominującej, tj. konceptualizacji biznesu oraz krytycznych decyzji alokacyjnych, by zaproponować typologię strategii sieciowych. Pierwszy typ opiera się na logice strukturalnej i zmierza do uzyskania renty pozycyjnej, konfiguracyjnej lub relacyjnej. Drugi typ to zasobowa logika sieciowa, w której sieć staje się sposobem dostępu do zasobów, kluczowym zasobem oraz wyzwaniem kompetencyjnym dla organizacji. Trzecia logika postrzega sieć jako układ tworzenia i zawłaszczania wartości przez koopetycję oraz ekosystemy.
This paper adopts a dominant logic perspective, i.e. conceptualization of business and critical resource allocation, in order to provide a network strategies typology. The first type is based on structural logic and seeks positional, configuration and relational rents. The second logic is resource-based and views networks as a resource access structure, a critical resource per se and a competence development challenge. Third, the value-creation and value-appropriation logic opens ways to exploit coopetition or ecosystems in firms’ strategies.

Analiza sieci społecznych w zarządzaniu strategicznym – możliwości i ograniczenia stosowania (18 stron)

Social Network Analysis in Strategic Management – Potential and Limitations of Application (18 pages)

Autor: Justyna Światowiec-Szczepańska
Słowa kluczowe: analiza sieci społecznych, zarządzanie strategiczne, sieci korporacyjne
Słowa kluczowe ang.: social network analysis, strategic management, corporate network
PP. 31 - 49
DOI: 10.7172/1644-9584.64.2
Badania sieci przedsiębiorstw można uznać za współczesny imperatyw zarządzania wynikający z istotnych uwarunkowań otoczenia i rozwoju nowych modeli biznesu. Celem artykułu jest przedstawienie głównych problemów dotyczących badań sieci w zarządzaniu strategicznym w kontekście zastosowania analizy sieci społecznych (SNA – Social Network Analysis). Za najważniejsze uznano wybór podstawy teoretycznej wyjaśniającej procesy i mechanizmy sieciowe, określenie typu badanej sieci i rodzaju powiązań oraz wyznaczenie poziomu analizy sieci. Ze względu na specyfikę zarządzania strategicznego rozważania ograniczono do przykładu sieci przedsiębiorstw lub ich głównych decydentów, takich jak członkowie zarządów lub rad nadzorczych. W przeprowadzonej analizie koncentrowano się zarówno na możliwościach analizy sieci społecznej, jak też na jej rzeczywistych ograniczeniach determinujących zakres potencjalnych badań.
Research on corporate networks can be seen as a modern management imperative resulting from significant determinants of the environment and the development of new business models. The aim of this article is to present the main issues of network research in strategic management in the context of use of social network analysis (SNA). The choice of a theoretical basis for explaining the processes and mechanisms of the network, specification of the type of tested network and the type of relations, as well as determination of the level of network analysis are recognised as the most important problems. In view of the specificity of strategic management, considerations are limited to the examples of a network of companies or a network of main decision-makers, such as members of management or supervisory boards. The analysis focuses on both the opportunities of social network analysis as well as its actual limitations that determine the range of potential research.

Intensywność powiązań sieciowych – w kierunku konceptualizacji i operacjonalizacji (11 stron)

Intensity of Network Relationships: Towards Conceptualization and Operationalization (11 pages)

Autor: Janusz Marek Lichtarski, Katarzyna Piórkowska, Krzysztof Ćwik
Słowa kluczowe: sieci międzyorganizacyjne, relacje międzyorganizacyjne, powiązania sieciowe
Słowa kluczowe ang.: inter-organizational networks, inter-firm relationships, network ties
PP. 50 - 61
DOI: 10.7172/1644-9584.64.3
Artykuł mieści się w nurcie badań nad sieciami międzyorganizacyjnymi i dotyczy intensywności powiązań sieciowych. Celem artykułu jest konceptualizacja i próba operacjonalizacji konstruktu „intensywność powiązań sieciowych”. Cel został zrealizowany poprzez próbę odpowiedzi na następujące pytania badawcze: (1) Jak identyfikować i badać sieć powiązań międzyorganizacyjnych pojedynczej organizacji? (2) W jaki sposób ująć i zmierzyć stopień zaangażowania czy uwikłania danej organizacji (organizacja węzłowa, członek sieci) w sieć międzyorganizacyjną? Konceptualizacji i operacjonalizacji omawianego konstruktu dokonano poprzez pogłębione studia literatury i wstępne studia przypadków przeprowadzone przez autorów. Na początku zaprezentowano istotę sieci międzyorganizacyjnych i przywołano wybrane wyniki badań w tym obszarze. Następnie przedstawiono konceptualizację konstruktu – jego ogólny zarys i istotę, a w ostatniej części artykułu wyróżniono wymiary intensywności powiązań sieciowych wraz z próbą wskazania na sposoby ich badania. W zakończeniu sformułowano konkluzje, a także wskazano ograniczenia przeprowadzonej analizy i kierunki dalszych badań.
The paper content is embedded in the network paradigm and concerns the intensity of network relationships. The aim of the paper is to conceptualize and initially operationalize the construct “intensity of network relationships”. The aim has been realized through answering the following research questions: (1) How to identify and explore a set of network relationships of a single organization? (2) How to conceptualize and operationalize the extent to which an organization (node organization, network member) is involved or entangled in the inter-organizational network analysed from the ego-network perspective? The conceptualization and operationalization of the construct have been developed by means of a deepened literature study as well as initial case studies performed by the authors. The paper is organized as follows. The first section presents the essence, origins, and perspectives of researching inter-organizational networks. The construct called intensity of network relationships is conceptualized in the second section. Then, the dimensions of network relationship intensity and its operationalization proposal are highlighted. Finally, some conclusions, limitations, and research directions are formulated.

Strategiczne wyzwania w sieciach interesariuszy (17 stron)

Strategic Challenges in Stakeholder Networks (17 pages)

Autor: Michał Zdziarski, Robert G. Boutilier
Słowa kluczowe: analiza sieci społecznych, teoria interesariuszy, teoria zależności zasobowej, ład sieci, strategiczne wyzwania
Słowa kluczowe ang.: social network analysis, stakeholder theory, resource dependence theory, network governance, strategic challenges
PP. 62 - 79
DOI: 10.7172/1644-9584.64.4
Akcjonariusze firm w coraz większym stopniu muszą dzielić się władzą z innymi aktorami społecznymi, którzy kontrolują dostęp do cennych zasobów. Ci aktorzy społeczni określani są jako interesariusze, ponieważ działania firm są powiązane z ich interesami dwojakiego rodzaju relacjami: interesariusze wpływają na działania firm i/lub działania firm wpływają na sytuację interesariuszy. Interesariusze są osadzeni w sieciach relacji, w których występują procesy dzielenia się, kombinacji, eksploatacji i ograniczania dostępu do zasobów w oparciu o nieformalny, wyłaniający się ład. Strategiczne manewry w sieciach interesariuszy mają krytyczne znaczenie dla zapewnienia dostępu do wartościowych zasobów i w efekcie do wyników osiąganych przez uczestników sieci. Menedżerowie podejmujący decyzje o kierunkach strategii działania firmy osadzonej w sieci interesariuszy mają do czynienia z wielowymiarowym problemem decyzyjnym. W artykule autorzy przedstawiają propozycję integracji trzech nurtów teoretycznych: teorii zależności zasobowej, analizy sieci społecznych i teorii interesariuszy, dzięki czemu możliwe wydaje się wsparcie procesu decyzyjnego, który pozwala skutecznie manewrować w sieciach interesariuszy. Podkreślają wcześniejsze próby integracji par omawianych teorii i nieliczne prace, w których podjęto integrację trzech strumieni literatury. Na podstawie typologii struktur sieciowych Boutiliera przedstawiają wyłanianie się ładu i wzorców działania w strukturze sieci, dzięki którym możliwe jest sprostanie strategicznym wyzwaniom uzyskania dostępu do zasobów w sieci.
Shareholders of a company must increasingly share power with other social actors that control access to critical resources. These social actors are stakeholders because they have stakes in firms’ operations, either through being affected by them or through being able to affect them. Stakeholders are embedded in networks of relationships in which resources are shared, combined, exploited or restricted, and informal governance modes emerge. Strategic maneuvering in stakeholder networks is critical for assuring a firm’s access to valuable resources and resulting performance. Managers deciding on the strategic course of a firm embedded in a stakeholder network face multi-dimensional problems with multiple causes. It is argued that a three-way integration of the resource dependence theory, social network analysis, and stakeholder theory yields important insights for managers on options of strategic maneuvering in stakeholder networks. We highlight previous attempts to integrate pairs of these theories. Building on Boutilier’s typology of stakeholder network structures, we describe emerging governance patterns, and propose a set of possible moves aiming to address strategic challenges in gaining access to resources controlled by stakeholders.

Relacje społeczne kadry zarządzającej oraz pracowników kreatywnych w kontekście tworzenia wartości (17 stron)

Social relationships of both managers and creative workers in the context of value creation (17 pages)

Autor: Patrycja Klimas
Słowa kluczowe: relacje społeczne, relacje nieformalne, producenci gier komputerowych i wideo, sektor gier, sektory kreatywne, pracownicy kreatywni
Słowa kluczowe ang.: social relationships, informal relationships, video game developers, game industry, creative workers, creative industries
PP. 80 - 97
DOI: 10.7172/1644-9584.64.5
Celem artykułu jest prezentacja wyników badań nad poziomem oraz strukturą relacji społecznych utrzymywanych jednocześnie przez kadrę zarządzającą oraz pracowników kreatywnych zarówno wewnątrz, jak i na zewnątrz badanych organizacji. Rezultaty badań nad twórcami gier komputerowych i wideo wskazują, że w procesach tworzenia gier wykorzystywane przez nich są relacje społeczne obu grup pracowników, przy czym większą rolę odgrywają relacje społeczne pracowników kreatywnych. Ponadto wyniki wskazują, iż z punktu widzenia umiejscowienia podmiotów relacji społecznych większe znaczenie mają relacje utrzymywane wewnątrz organizacji aniżeli relacje pracowników przedsiębiorstwa utrzymywane z podmiotami zewnętrznymi. Wobec istniejącego stanu wiedzy o relacjach społecznych uzyskane rezultaty stanowią nie tylko potwierdzenie wcześniejszych badań rozpoznawczych, ale także uzupełnienie badań prowadzonych w innych kontekstach sektorowych. Wartością dodaną niniejszego artykułu jest również: propozycja klasyfikacji niesformalizowanych relacji interpersonalnych podmiotów sektorów kreatywnych, podmiotowo-przedmiotowe uszczegółowienie procesów tworzenia wartości przedsiębiorstw tworzących gry, propozycja poszerzonej typologii badań w podejściu sieciowym w zarządzaniu strategicznym oraz identyfikacja wyzwań badawczych związanych z wykorzystaniem instrumentarium SNA w badaniach społecznych relacji z perspektywy zarządzania strategicznego.
This paper refers to the significance and the level of exploitation of social relationships for value creation processes in the case of video game developers. The aim of the article is to present empirical findings on the level and structure of social relationships maintained by both managerial and creative workers inside and outside companies. The results show that social relationships maintained by both types of employees are used during video game development processes; however, creative workers’ informal relations seem to play a more important role. Furthermore, it is indicated that internal social relationships are more important for video game developers in their core activity than those maintained outside their boundaries. Given the current stock of knowledge, the findings confirm prior, qualitative research on video game developers as well as reinforce prior results about the importance of social relationships in other industry contexts. Beside the above, this paper contributes to the existing literature as it provides: (1) a detailed description of the video game development process from the perspective of engaged employees, (2) a proposition of four-dimensional typology of social relationships characteristic of companies in creative industries, (3) a proposition of an extended typology of research in the network approach within strategic management, and (4) identification of future research challenges related to the exploration of social relationships from a strategic management perspective by applying social network analysis (SNA).

Analiza relacji sieciowych w organizacji opartej na wiedzy (21 stron)

Network Relationships Analysis in a Knowledge-Based Organization (21 pages)

Autor: Arkadiusz Kawa, Monika Matusiak
Słowa kluczowe: parki naukowo-technologiczne, relacje sieciowe, organizacje oparte na wiedzy
Słowa kluczowe ang.: science parks, network relations, knowledge-based organizations
PP. 98 - 119
DOI: 10.7172/1644-9584.64.6
Parki naukowo-technologiczne stanowią istotne węzły w regionalnych i krajowych systemach innowacji. Ze względu na swoją szczególną rolę w tych systemach są przykładem organizacji opartej na wiedzy, dla której szczególnym zasobem jest usieciowienie rozumiane jako wzajemne przepływy wiedzy, współpraca w projektach, przekazywanie sobie klientów oraz relacje nieformalne. Celem artykułu było zbadanie relacji sieciowych między pracownikami jednego z polskich parków technologicznych jako elementu analizy strategicznej identyfikującej kluczowe wyzwania dla rozwoju organizacji po zmniejszeniu finansowania publicznego. Obszarem szczególnego zainteresowania były przepływy informacji w kontekście ich liczby i intensywności, będące podstawą skutecznej realizacji usług transferu technologii oraz wspierania procesów innowacyjnych. Przepływy informacji, zgodnie z ich rozumieniem w naukach informatycznych (sekwencja dane–informacja–wiedza), stanowią element wiedzy i w niniejszym artykule są traktowane jako jej przybliżenie. Jest to uzasadnione faktem, że badano pracowników organizacji o wysokich kompetencjach i zasobie wiedzy skodyfikowanej i nieskodyfikowanej, których poproszono o koncentrację na informacjach istotnych z punktu widzenia ich pracy w parku naukowo-technologicznym. Wyniki badań zrealizowanych metodą SNA pozwoliły na identyfikację osób będących węzłami wiedzy w organizacji z perspektywy zarówno dostawców, jak i odbiorców informacji. Są to osoby, które już pełnią lub są predestynowane do pełnienia funkcji zarządczych lub kierowniczych, a ich relacje z pracownikami powiązanymi z nimi w klastry wiedzy mogą być podstawą reorganizacji.
Science and technology parks are important nodes in regional and national innovation systems. Because of this role, they are an example of knowledge-based organizations, for which being networked, understood as flows of information, project and client-service cooperation and informal flows such as trust, becomes a valuable asset. The objective of this article was to analyze network relations between the employees of one of Polish science and technology parks as a part of a strategic analysis aimed at identifying key challenges for this organization after the predicted diminishing of available public grants. The point of special interest was information flows in the context of their number and intensity (width and depth of the network) that are a basis for efficient knowledge-transfer and innovation services for clients. In this article, according to the ICT science, information flows are treated as a part of knowledge (data-information-knowledge sequence) and its proxy. The rationale for such a decision is the fact that a group of highly competent employees, with significant levels of both codified and tacit knowledge, was analyzed. Moreover, they were asked to focus on information significant from the point of view of their work in the science and technology park. The results achieved by application of the SNA method allowed the identification of employees who are knowledge nodes, both in the perspective of senders and recipients of information. They are already in or should be appointed to managerial positions in the organization and their relations with other employees grouped with them in knowledge clusters can be a basis for reorganization.

Jak wybrać agentów zmian w organizacji? Porównanie metod klasycznych i sieciowych (23 stron)

How to Select Change Agents in Organizations? A Comparison of the Classical and Network Approaches (23 pages)

Autor: Anita Zbieg, Dominik Batorski, Błażej Żak
Słowa kluczowe: zarządzanie zmianą, agenci zmiany, sieć organizacyjna, analiza sieci organizacyjnej, zasięg w sieci
Słowa kluczowe ang.: change management, change agents, organizational network analysis, network coverage
PP. 120 - 143
DOI: 10.7172/1644-9584.64.7
Dynamika rynku zmusza firmy do wprowadzania ciągłych zmian i dostosowywania się do potrzeb i wyzwań otoczenia. Proces ten może być prowadzony przy pomocy agentów zmian rozprzestrzeniających informacje i dostarczających wsparcie innym pracownikom. W artykule przedstawiamy podejście oparte na analizie sieci organizacyjnej. Proponujemy sposób wyboru pracowników do roli agentów zmiany pozwalający na optymalizowanie ich zasięgu w sieci, by przy jak najmniejszej liczbie wybranych osób maksymalizowany był ich łączny zasięg wyrażony liczbą pracowników, do których mogą bezpośrednio dotrzeć. W celach eksploracji i wstępnej weryfikacji zaproponowanego podejścia na trzech sieciach współpracy pracowników przedsiębiorstw średniej wielkości porównaliśmy kilka metod wyboru agentów. Wyniki sugerują, że agenci wybrani przy wykorzystaniu miary centralności sieciowej, jaką jest pośrednictwo (betweenness), uzyskują najlepszy i istotnie wyższy zasięg w sieci w porównaniu z agentami wybranymi na podstawie wysokiej pozycji w hierarchii. Także sam zasięg agentów wydaje się duży – w najlepszym testowanym przypadku 5% wybranych agentów jest w stanie dotrzeć do 70% wszystkich pracowników, w porównaniu z 40% zasięgiem uzyskanym przez agentów wybranych losowo. Duży zasięg komunikacji i wsparcia w zmianie organizacyjnej może zwiększyć szanse jej powodzenia dzięki kompleksowemu i ciągłemu dostarczaniu pracownikom rzetelnych informacji pochodzących z pierwszej ręki i wsparcia oraz zbieraniu od nich informacji zwrotnej. Jednocześnie zaangażowanie jak najmniejszej liczby osób w proces wsparcia zmiany pozwala na utrzymanie kosztów jej implementacji na relatywnie niskim poziomie.
The dynamic business environment forces companies to change and adapt constantly. The process can be organized with help of change agents. We develop a simple network approach to spreading information and delivering feedback in organizations. We suggest selecting employees with a role of change agents, focusing on the coverage they can obtain in the network – minimize the number of involved agents and maximize the size of their overall communication area. To explore and pre-verify the proposed approach, we compared and examined several network and classical methods of selection. Data includes networks of collaboration from three medium-sized companies. Agents selected according to network betweenness centrality obtained the best and significantly broader reach than agents selected as employees with high hierarchy levels. Moreover, selected change agents reach impressive coverage; even 5% of company employees engaged as agents may directly reach up to 70% of company staff, compared to 40% for agents selected randomly. A large coverage of a company organizational network can increase the success of change initiatives as vital for spreading reliable, first-hand information and feedback about implemented change. On the other hand, engaging only a limited number of influential employees in a company’s network should keep costs of implementing change relatively low.

Zastosowanie analizy sieci organizacyjnych w zarządzaniu zmianą – badanie empiryczne w branży energetycznej (12 stron)

Application of ONA in Change Management – Empirical Research in Energy Industry (12 pages)

Autor: Anna Szarek
Słowa kluczowe: analiza sieci społecznej, zarządzanie zmianą, zmiany organizacyjne
Słowa kluczowe ang.: organisational network analysis, change management, organisational changes
PP. 144 - 156
DOI: 10.7172/1644-9584.64.8
Artykuł ma na celu zbadanie empirycznego procesu wdrażania zmiany na podstawie teorii zasobowej i relacyjnej z wykorzystaniem analizy sieci organizacyjnej jako głównej metody. Kluczowym pytaniem artykułu jest, jak kompetencje agentów zmiany i relacje pomiędzy pracownikami zaangażowanymi w zmianę mogą wpływać na rezultaty wprowadzania zmiany. Przeprowadzone badanie empiryczne ukazuje korelację pomiędzy efektywnością wprowadzania zmiany i dwóch aspektów: (a) jakości grup agentów zmiany odpowiedzialnych za proces zmiany i (b) relacji dobrej atmosfery w działach, w których wprowadzanie zmiany miało miejsce. Po pierwsze, została krótko przedstawiona analiza sieci organizacyjnej (ONA) razem z definicjami i wskaźnikami wykorzystanymi później w artykule. W drugiej części zaprezentowano założenia badania empirycznego przeprowadzonego w jednej z firm usługowo-produkcyjnych. Finalnie w ramach rezultatów i konkluzji badanie odkryło, jak odpowiednia eksploatacja kapitału społecznego w grupach agentów zmiany i odpowiednia struktura relacji mogą pomóc w udanym wdrożeniu zmiany.
The article aims to examine the empirical change implementation process from the resource-based point of view and from the dynamic-based point of view, exploiting the organisational network analysis as the main method. The key question of the article is how competencies of change agents and relations among employees involved in change can affect the result of change implementation. The conducted empirical research is to depict correlations between effectiveness of change implementation and two aspects: (a) quality of change agents’ groups responsible for change process and (b) relations of good atmosphere in departments in which change implementation took place. Firstly, the organisational network analysis (ONA) is briefly introduced together with the main definitions and indexes used further in the article. In second part, the presumptions of empirical research conducted in one of service and production companies are presented. Finally, in the frame of results and conclusions the research unveils how proper exploitation of social capital in change agent groups and proper structure of relations can help with successful change introduction.

Pozycja w sieci firm a wyniki i ryzyko strategiczne (19 stron)

Position in Corporate Network, Performance and Strategic Risks (19 pages)

Autor: Justyna Światowiec-Szczepańska, Michał Zdziarski
Słowa kluczowe: sieci firm, pozycja sieciowa, analiza sieci społecznych, wyniki, ryzyko
Słowa kluczowe ang.: corporate network, network position, social network analysis, performance risk
PP. 157 - 176
DOI: 10.7172/1644-9584.64.9
Pytanie o czynniki warunkujące wyniki firm jest kluczowe w teorii nauk o zarządzaniu. Determinanty wyników mają charakter zarówno egzogeniczny, jak i endogeniczny. Literatura nurtu sieciowego podkreśla znaczenie dostępu do zewnętrznych zasobów dostępnych dla firm poprzez ich uczestnictwo w sieci. Głównym celem prezentowanych badań jest testowanie zależności między pozycją firm w sieci a wynikami. Badanie zostało przeprowadzone na populacji firm, których akcje są notowane na Giełdzie Papierów Wartościowych w Warszawie. Autorzy testowali zależności między pozycją strukturalną a wynikami w dwóch sieciach, w których uczestniczy ten sam zestaw firm: sieci współwłasności i sieci relacji w radach nadzorczych. W celu określenia pozycji strukturalnej firm w sieciach wykorzystano metody analiz sieci społecznych (SNA). Rezultaty wskazują na znaczenie sieci współwłasności i pozycji, jakie zajmują w nich firmy, dla wyników i ryzyka.
The fundamental question of management research is to explore the determinants of differences in company performance. These determinants are both exogenous and endogenous. Network literature highlights the importance of access to external resources available to a firm through its network. The main objective of the presented research is primarily to test the relationship between the performance of companies and their position within a network. The empirical field of this research covered companies listed on the Warsaw Stock Exchange. We test effects of structural positions in two networks among the same set of companies linked by boards and ownership ties. Social network analysis (SNA) methods were used to determine positional characteristics of firms. The results of our research underline the importance of ownership links and firms’ positions in corporate networks for firms’ performance and strategic risk.