Spis treści

Zarządzanie humanistyczne

Od redaktora naukowego

Jestem zaszczycony, że przypadła mi rola redaktora naukowego bieżącego numeru „Problemów Zarządzania” – tego wielce prestiżowego pisma, w którym przedstawiciele nurtu humanistycznego w naukach o zarządzaniu mają szanse zaprezentować swoje ujęcie tej dziedziny zarządzania poprzez prezentację metod oraz zagadnień badawczych, które – zdaniem niżej podpisanego – wydają się reprezentatywne dla tego obszaru.
Zarządzanie w naszym kraju bywa na ogół kojarzone z naukami społecznymi, a dokładniej z ich ujęciem ekonomicznym. Tymczasem nauki humanistyczne, ze swoją tradycją metodologiczną i całym sztafażem badawczym, wnoszą wiele ożywczych myśli do dyscypliny, jaką jest zarządzanie. Niniejszy zeszyt nie jest pierwszą publikacją utrzymaną w tym nurcie. Już w latach 70., 80. i 90. ubiegłego wieku publikacje takich autorów, jak: A.K. Koźmiński, B. Czarniawska, K. Konecki, M. Kostera czy E. Orzechowski, torowały drogę zarządzaniu humanistycznemu. Pierwsze lata XXI w. przynoszą, może jeszcze nie rozkwit, ale z całą pewnością wzmożone zainteresowanie badaczy takim ujęciem problematyki zarzadzania. Wystarczy choćby przywołać nazwiska B. Glinki, D. Jemielniaka, Ł. Sułkowskiego, R. Batko, M. Zawadzkiego, Ł. Gawła czy niżej podpisanego. Wymienione nazwiska to badacze związani z dwoma Uniwersytetami: Jagiellońskim i Warszawskim. W obu tych ośrodkach powstała zdecydowana większość prac z tego zakresu i oni także (w przemożnym stopniu) są autorami artykułów zamieszczonych w niniejszym zeszycie naukowym.
Zgromadzone w bieżącym numerze teksty podzieliłem na trzy części. Pierwsza odnosi się do kwestii metodologicznych i epistemologicznych, druga – dotyczy zarządzania kulturą, trzecia – mediami, a całość zamyka tekst dotyczący zarządzania jakością M. Bugdola, który jest swoistym łącznikiem pomiędzy humanistycznym a społecznym ujęciem kwestii dotyczących zarządzania.
Prezentację dokonań naukowych z tego zakresu rozpoczyna tekst zatytułowany „Zarządzanie humanistyczne. Zarys programu”. Jego autorzy, Monika Kostera i Jerzy Kociatkiewicz, w sposób bardzo przejrzysty wyjaśniają genezę tego nurtu, wskazują na uwarunkowania historyczne, paradygmaty oraz metodologię charakterystyczne dla tego obszaru badawczego. Dla klarowności rozważań zestawiają oba nurty: humanistyczny i społeczny (w ich artykule nazywany ekonomicznym, zgodnie z obowiązującym w Polsce ministerialnym podziałem na obszary wiedzy, dziedziny i dyscypliny nauki). Jak zauważają sami autorzy tego artykułu: „rozważania zakreślają, przynajmniej po części, zakres zainteresowań i podejść badawczych istotnych dla humanistycznego nurtu w naukach o zarządzaniu, pozostawiają jednak otwartą kwestię, kto i w jaki sposób korzystać ma z pracy naukowej w tej dziedzinie”. Ten wątek z pierwszego artykułu jest w różnoraki sposób rozwijany w kolejnych tekstach części pierwszej numeru.
Do wątków podniesionych przez M. Kosterę i J. Kociatkiewicza nawiązuje artykuł Łukasza Sułkowskiego. „Funkcjonalistyczna wizja kultury organizacyjnej w zarządzaniu – dominujący paradygmat i jego krytyka”. Autor analizuje w nim użyteczność wciąż jeszcze dominującego paradygmatu neopozytywistyczno-funkcjonalistycznego (NF) w badaniach kultury organizacyjnej. Rozważa zasadność użycia perspektywy systemowej, bada też użyteczność dla wskazanych celów innych nurtów, jak choćby krytycznego (CMS) czy interpretatywnego (IS). Ta wnikliwa i wszechstronna analiza w pełni uzasadnia stanowisko autora, iż badania procesów kulturowych w organizacjach należy prowadzić z wielu perspektyw (pluralizm metodologiczny).
Katarzyna Barańska rozważa relacje humanistyki i zarządzania i pyta: „mezalians to czy szczęśliwy związek?”. W kontekście zarządzania interesują ją procesy związane ze zmianą i tworzeniem więzi. Jak zauważa sama autorka: „zarządzanie jest więc świadomym budowaniem więzi wewnątrz organizacji i w jej otoczeniu, w skład którego wchodzą podmioty zarówno kulturowe, jak i pozakulturowe”. A to z kolei prowadzi do tworzenia nowych jakości, którymi zarządzający zmieniają świat w obrębie nauk zarówno ekonomicznych, jak i humanistycznych. Oba opisy są komplementarne, bowiem podmiotem, jak i przedmiotem winien być człowiek.
Grażyna Prawelska-Skrzypek i Marta Lenartowicz w tekście zatytułowanym „Badanie organizacji i zarządzania na gruncie humanistyki” stawiają sobie za cel „usystematyzowanie założeń stanowiących o istocie nauki o zarządzaniu uprawianej jako dyscyplina humanistyczna”. Punktem wyjścia dla tych rozważań jest przypomnienie pułapki decyzyjnej, z jaką musiał się zmierzyć Pilot Pirx, bohater powieści St. Lema. Rozważania prowadzą autorki do konkluzji, iż w humanistyce jest siła i potencjał badawczy, które sprawiają, że paradygmat „utylitarno-ekonomiczny” – jak go nazywają autorki – traci dominującą pozycję na rzecz ujęć humanistycznych w naukach o zarządzaniu.
Część metodologiczną kończy tekst Michała Zawadzkiego, który zastanawia się nad rolą założeń funkcjonalistycznych w epistemologii kultury organizacyjnej z perspektywy nurtu krytycznego w naukach o zarządzaniu. Czyni to za pomocą analizy tekstów w wiodących polskich i zagranicznych czasopismach naukowych, dotyczących kultury organizacyjnej. Przeprowadzone badania pozwalają autorowi na wyciągnięcie wniosków co do potrzeby poszukiwania innych, niefunkcjonalistycznych podejść w naukach o zarządzaniu, zwłaszcza poprzez ujęcia filozoficzne.
Część drugą niniejszego numeru otwiera tekst Emila Orzechowskiego „Kilka uwag o zarządzaniu kulturą w Polsce. Stan na rok 2013”. Autor jest twórcą instytucjonalnego kształcenia w zakresie zarzadzania humanistycznego, a dokładniej zarządzania kulturą. Za jego sprawą Wydział Zarządzania i Komunikacji Społecznej Uniwersytetu Jagiellońskiego prowadzi unikalne w skali Polski studia w tym zakresie oraz posiada uprawnienia do nadawania stopnia doktora i doktora habilitowanego w dyscyplinie zarządzanie, w obszarze i dziedzinie nauk humanistycznych. Tekst E. Orzechowskiego odnosi się właśnie do zarządzania kulturą jako dyscypliny akademickiej, która wymaga wielu, wielu lat zanim się rozwinie i wyda owoce. Te „owoce” to nie tylko absolwenci wspomnianego kierunku, ale przede wszystkim badania, publikacje, z których studenci tę wiedzę czerpią. E. Orzechowski opisuje doświadczenia środowiska krakowskiego w tym względzie. Mimo przeszkód, nie są to doświadczenia złe.
Jednym z nurtów badawczych charakterystycznych dla środowiska krakowskiego jest badanie obszarów związanych z zarządzaniem dziedzictwem kulturowym. Tych ważkich zagadnień dotyczy artykuł Łukasza Gawła, który jest nie tylko teoretykiem, ale też praktykiem, bowiem wiele zaproponowanych przez niego rozwiązań zostało wprowadzonych w życie przy organizowaniu szlaków kulturowych. Jego artykuł w sposób krytyczny odnosi się do zarządzania dziedzictwem kulturowym w naszym kraju.
W tym nurcie mieści się także tekst Alicji Kędziory „Zarządzanie pamięcią o artyście na przykładzie szlaku kulturowego”. Autorka w sposób przekonujący dowodzi, że zarządzanie pamięcią o artyście może, a nawet powinno mieć swój wymiar materialny.
W podobnym klimacie utrzymane są dwa kolejne artykuły. Pierwszy, Barbary Wyrzykowskiej „Kulturowe determinanty zarządzania talentami” odnosi się do warunków, jakie powinny być spełnione, by rozwijały się talenty. Drugi, Anny Pluszyńskiej „Menedżer artysty – kompetencje, obowiązki, relacje z twórcą” zajmuje się relacjami między tymi dwiema osobami, które będą warunkować sukces ich obu.
B. Wyrzykowska w swoim artykule dowodzi, iż „kultura organizacyjna ma wpływ, zarówno na tworzenie, jak i wykorzystanie praktyczne systemu zarządzania talentami”. Czyni to na podstawie stosownych raportów z badań. Natomiast badania A. Pluszyńskiej pozwalają jej wywieść konkluzję, iż „artyści nie mogą liczyć na to, że wszystkim zajmie się menedżer. Obie strony muszą pracować na sukces”.
Ostatnia część tego numeru „Problemów Zarządzania” odnosi się do zarządzania mediami. Rozpoczyna ją tekst niżej podpisanego „Zarządzanie mediami – geneza, istota, koncepcje badawcze”, którego celem jest wykazanie, iż tradycyjne pojmowane zarządzanie nie sprawdza się w odniesieniu do organizacji medialnych. Wynika to z dwóch przesłanek: ich odmiennej, dualnej natury oraz właściwości informacji, podstawowego zasobu, jakim „gospodarują” organizacje medialne. Zawarte w artykule rozważania koncentrują się na dwóch tezach: 1) podstawowe dobro współczesnego świata, jakim jest informacja, wymaga nowych sposobów zarządzania, dotyczy to zwłaszcza organizacji medialnych; 2) zmiana sposobów zarządzania w organizacjach medialnych wymaga kadr o innej wiedzy i predyspozycjach, a to wymaga nowych sposobów kształcenia.
Jan Kreft koncentruje uwagę na zarządzaniu współtworzeniem wartości w mediach. Rozważania zawarte w artykule prowadzą autora od łańcucha wartości do konstelacji. Punktem wyjścia dla rozważań autora jest sprawa sprzedaży „Huffington Post” koncernowi AOL. Blogerzy uznali, że skoro przyczynili się za darmo do stworzenia wartości, to przy sprzedaży tej wartości też im się coś należy i zażądali 105 mln dolarów. Zdaniem autora artykułu klasyczny łańcuch wartości, na skutek postępu technologicznego, który wieszczył H.M. McLuhan, zmienia się w konstelację.
Kolejne dwa teksty, Rafała Maciąga i Zbigniewa Handzla, wydają się dowodzić słuszności stwierdzenia Marshalla McLuhana, odnoszącego się do naszego zanurzenia w technologicznym oceanie medialnym („ryba nie dostrzega wody, w której pływa”).
W artykule „Internet – stan obecny i przyszłość jako problem sposobu interpretacji roli technologii w kontekście rozwoju biznesu w sieci” R. Maciąg podejmuje wątek technologii jako zmiennej procesów kształtujących media oraz opisuje, jak determinanty technologiczne wpływają na procesy zarządzania w sieci. Z kolei Z. Handzel zastanawia się nad użytecznością chmury obliczeniowej (cloud computing) w organizacjach medialnych. Autor dowodzi, że chmura obliczeniowa pozwala rozmaitym organizacjom z jednej strony na wdrażanie najnowszych technologii IT, a z drugiej na minimalizowanie kosztów z tym związanych.
Bieżący numer „Problemów Zarządzania” zamyka tekst Marka Bugdola, współbrzmiący z artykułem J. Krefta. M. Bugdol bada zależności pomiędzy zarządzaniem jakością a zachowaniami organizacyjnymi. W toku rozważań autor dowodzi, że podstawą wszelkich zachowań w organizacji powinny być wartości, takie jak: solidarność, sprawiedliwość czy zaufanie. Jego zdaniem ważne jest to, by nie pojmować jakości jednie w kategoriach zaspokajania potrzeb i oczekiwań klientów, jakość jest bowiem współcześnie istotną wartością organizacyjną.
Na koniec chciałbym serdecznie podziękować wszystkim P.T. recenzentom za ich trud i pomoc w podnoszeniu poziomu dociekań naukowych zawartych w zamieszczonych w niniejszym zeszycie artykułach. Dziękuję też mojej doktorantce, Annie Modzelewskiej za jej nieocenioną pomoc organizacyjną.
Zapraszam zatem Państwa do lektury zebranych w tym numerze artykułów w przekonaniu, że pozwolą one zrozumieć nie tylko dociekania autorów, ale też specyfikę nurtu badawczego, którym się zajmują, zwanego zarządzaniem humanistycznym. Mam też nadzieję, że lektura zeszytu, który trzymają Państwo w ręku, może stać się kanwą do przemyśleń własnych projektów badawczych, a być może inspiracją do poszukiwań naukowych w obszarach przedstawionych przez autorów niniejszego numeru „Problemów Zarządzania”.

Bogusław Nierenberg
Uniwersytet Jagielloński

 

 

 

Zawartość numeru

Zarządzanie humanistyczne. Zarys programu (10 stron)

Humanistic management: Agenda outline (10 pages)

Autor: Jerzy Kociatkiewicz, Monika Kostera
Słowa kluczowe: zarządzanie humanistyczne, paradygmaty w naukach społecznych, nadawanie sensu, humanistyka, narratywizm w naukach społecznych, rola nauk zarządzania
Słowa kluczowe ang.: humanistic management, paradigms in social sciences, sense-making, humanities, narrative, the role of management science
PP. 9 - 19
DOI: 10.7172/1644-9584.44.1
Nurt zarządzania humanistycznego rozwija się ostatnimi czasy zarówno w Polsce, jak i na świecie. W naszym kraju uzyskał nawet oficjalne uznanie jako odrębna dyscyplina naukowa. Pomimo to w dostępnej literaturze, zwłaszcza w języku polskim, rzadko spotyka się refleksję nad związkami zarządzania i humanistyki oraz nad możliwością i zasadnością rozdzielenia humanistycznego i ekonomicznego podejścia do zarządzania. W celu rozpoczęcia zapełniania owej luki artykuł przedstawia genezę, charakterystykę oraz główne punkty programowe nurtu humanistycznego zarządzania.

Funkcjonalistyczna wizja kultury organizacyjnej w zarządzaniu – dominujący paradygmat i jego krytyka (12 stron)

Functionalist vision in managing organizational culture – the dominant paradigm and its critics (12 pages)

Autor: Łukasz Sułkowski
Słowa kluczowe: kultura organizacyjna, kultura korporacyjna, paradygmat funkcjonalistyczny w kulturze organizacyjnej
Słowa kluczowe ang.: organizational culture, corporate culture, functionalist paradigm in organizational culture
PP. 20 - 32
DOI: 10.7172/1644-9584.44.2
Celem artykułu jest opis funkcjonalistycznego ujęcia kultury organizacyjnej, które jest historycznie najstarszym ujęciem procesów kulturowych zarządzania. Prowadzona analiza jest oparta na refleksji na temat rozwoju paradygmatów w naukach społecznych i paradygmatów nauk o zarządzaniu. W artykule przeprowadzono krytyczną analizę paradygmatu funkcjonalistycznego w badaniach kultury, która prowadzi do postulatów pluralizmu epistemologicznego i metodologicznego w zarządzaniu.

O relacjach humanistyki i zarządzania: mezalians to czy szczęśliwy związek? (11 stron)

About relations between humanities and management: mésalliance or happy relationship? (11 pages)

Autor: Katarzyna Barańska
Słowa kluczowe: humanistyka, zarządzanie, teoria aktora-sieci, system kultury, homo axiologicus
Słowa kluczowe ang.: humanities, management, Actor-Network Theory, the system of culture, homo axiologicus
PP. 33 - 44
DOI: 10.7172/1644-9584.44.3
Tekst porusza zagadnienia związku nauk humanistycznych i nauk o zarządzaniu. Podstawowe założenia dotyczą możliwości interpretowania procesów zarządzania poprzez formuły: „zarządzanie to zmienianie” i „zarządzanie to tworzenie więzi”. Zmienianie dotyczy wymiarów ilościowego i jakościowego, opisy ekonomiczny i humanistyczny wzajemnie się dopełniają. Postuluje się spojrzenie na konsekwencje i odpowiedzialność zarządzania organizacją traktowaną jako element kulturowego (i pozakulturowego) systemu. Tekst odwołuje się do koncepcji teorii aktora-sieci Bruno Latoura, w której położony jest nacisk na fakt permanentnego tworzenia się społeczeństwa (i kultury), zamiast traktowania go jako czegoś trwałego i ustanowionego. Tworzenie więzi jest więc podstawowym zadaniem i konsekwencją zarządzania, zaś siłą napędową wyznaczającą obszary i konteksty tworzonych połączeń są wartości respektowane przez jednostki i grupy. Implikuje to traktowanie człowieka jako homo axiologicus. W artykule wskazano odniesienia do różnych koncepcji obecnych w teorii zarządzania, a także możliwości przyjęcia perspektywy humanistycznej w odniesieniu do teorii (i praktyki) zarządzania.

Badanie organizacji i zarządzania na gruncie humanistyki (12 stron)

Humanistic approach to organization and management (12 pages)

Autor: Grażyna Prawelska-Skrzypek, Marta Lenartowicz
Słowa kluczowe: nauka o zarządzaniu, kryzys zarządzania, humanistyka, metody badań
Słowa kluczowe ang.: management science, crisis of management, humanities, research methods
PP. 45 - 57
DOI: 10.7172/1644-9584.44.4
Celem artykułu jest usystematyzowanie założeń stanowiących o istocie nauki o zarządzaniu uprawianej jako dyscyplina humanistyczna. Wychodząc od charakterystyki nauk humanistycznych w ogóle, autorki dokonują reinterpretacji wewnętrznego podziału nauki o zarządzaniu na nurty lub perspektywy poznawcze i wskazują, że duża ich część w spójny i konsekwentny sposób realizuje fundamentalne założenia i tradycje humanistyki – takie jak jej nieparadygmatyczność, interdyscyplinarność czy subiektywizm. Przedstawione w artykule obszary zainteresowań, cele oraz metody humanistycznego badania organizacji i zarządzania świadczą o jej odmienności i odrębności od badań prowadzonych w ramach głównego nurtu ekonomicznego. Przypominając głosy wskazujące na pogłębiający się kryzys (poznawczy) nauki o zarządzaniu, a także (wizerunkowo-polityczny) kryzys humanistyki, autorki wskazują na szansę przełamania ich obydwu poprzez jeszcze głębsze nasycanie nauki o zarządzaniu wartościami humanistycznymi.

Konsekwencje założeń funkcjonalistycznych w epistemologii kultury organizacyjnej. Perspektywa nurtu krytycznego w naukach o zarządzaniu (16 stron)

The consequences of functionalist assumptions in the epistemology of organizational culture. The perspective of Critical Management Studies (16 pages)

Autor: Michał Zawadzki
Słowa kluczowe: paradygmat, kultura organizacyjna, zarządzanie, nurt krytyczny w naukach o zarządzaniu
Słowa kluczowe ang.: paradigm, organizational culture, management, Critical Management Studies
PP. 58 - 74
DOI: 10.7172/1644-9584.44.5
W artykule zaprezentowano refleksję nad konsekwencjami założeń filozoficznych charakterystycznych dla paradygmatu funkcjonalizmu w epistemologii kultury organizacyjnej. Refleksja prowadzona jest z perspektywy nurtu krytycznego w naukach o zarządzaniu, który stoi w opozycji względem funkcjonalizmu, proponując rozstrzygnięcia teoretyczne i praktyczne o charakterze emancypacyjnym. Prezentowany artykuł ma spełniać cel emancypacyjny związany z denaturalizacją funkcjonalizmu i zaproponowaniem ramy teoretycznej dla krytycznego wglądu w konsekwencje, jakie wynikają z przyjęcia jego założeń w teorii i praktyce zarządzania i organizowania.

Kilka uwag o zarządzaniu kulturą w Polsce. Stan na rok 2013 (11 stron)

Some remarks on the culture management in Poland. As of year 2013 (11 pages)

Autor: Emil Orzechowski
Słowa kluczowe: zarządzanie kulturą, polityka kulturalna
Słowa kluczowe ang.: culture management, cultural policy
PP. 75 - 86
DOI: 10.7172/1644-9584.44.6
Tekst stawia proste pytania: o związki kultury z zarządzaniem, a w konsekwencji pytanie o tożsamość zarządzania w kulturze. Pokazuje także, jakie problemy i dylematy towarzyszyły tworzeniu tej dyscypliny akademickiej w Polsce. Wskazuje na realia, w jakich zarządza się w Polsce kulturą, objaśnia sens i konieczność badań w tym obszarze, m.in. po to, by móc wypracować sensowny model polityki kulturalnej.

Zarządzanie dziedzictwem kulturowym – w stronę nowej metodologii (13 stron)

Cultural heritage management – towards a new methodology (13 pages)

Autor: Łukasz Gaweł
Słowa kluczowe: dziedzictwo kulturowe, zarządzane dziedzictwem, dziedzictwo narodowe i regionalne
Słowa kluczowe ang.: cultural heritage, heritage management, national and regional heritage
PP. 87 - 100
DOI: 10.7172/1644-9584.44.7
Problematyka zarządzania dziedzictwem jest stosunkowo nowym obszarem w nauce. Nie dość, że samo pojęcie dziedzictwa kulturowego zaczęło krystalizować się dopiero w latach 70. XX w., to w dodatku jest ono wielowymiarowe i wielodyscyplinarne. To nowe w przestrzeni społecznej i kulturowej zjawisko, dynamicznie rozwijające się i zyskujące coraz większe znaczenie (np. w odniesieniu do rozwoju regionów) wymaga wypracowania nowych, efektywnych narzędzi zarządzania. W prezentowanym tekście przedstawiono pogląd, zgodnie z którym nie powinno się dążyć do nadmiernej ekonomizacji dziedzictwa kulturowego, dostrzegając w nim przede wszystkim medium służące budowaniu kapitału kulturowego, polepszaniu relacji międzyludzkich oraz wypracowywaniu zysku społecznego, wymykającego się rachunkowi ekonomicznemu (np. poprzez zwiększanie świadomości i tożsamości kulturowej).

Zarządzanie pamięcią o artyście na przykładzie szlaku kulturowego (11 stron)

Memory management on an artist. The case of a cultural route (11 pages)

Autor: Alicja Kędziora
Słowa kluczowe: pamięć, artysta, zarządzanie, miejsce pamięci, biograficzny szlak kulturowy.
Słowa kluczowe ang.: memory, artist, management, memory place, biographical cultural route
PP. 101 - 112
DOI: 10.7172/1644-9584.44.8
Pamięć wymaga nośników (miejsc) pamięci, elementów służących przypominaniu, ulokowanych poza ludzkim umysłem, w przestrzeni, w której dana zbiorowość funkcjonuje. Takie formy upamiętniania mogą zostać zgrupowane w system – szlak kulturowy, który racjonalnie skonstruowany stanowiłby modelowy przykład kompleksowego i efektywnego zarządzania pamięcią o artyście. Szlaki dedykowane postaciom ze świata kultury nadal należą do rzadkości, choć ze względu na zasięg oddziaływania i różnorodność obiektów wchodzących w ich skład stanowią najlepszy kanał kreowania wizerunku i promocji artysty, obejmujący zarówno miejsca autentyczne, które są upamiętniane, jak i przestrzeń, której dopiero zostaną instytucjonalnie nadane formy pamiętania.

Kulturowe determinanty zarządzania talentami (20 stron)

Cultural determinants of talent management (20 pages)

Autor: Barbara Wyrzykowska
Słowa kluczowe: zarządzanie talentami, kultura talentów, programy rozwoju talentów, caching
Słowa kluczowe ang.: talent management, culture talents, talent development programs, coaching
PP. 113 - 133
DOI: 10.7172/1644-9584.44.9
Odpowiedzią na potrzeby organizacji zmagających się ze zmiennością otoczenia i nowymi wymogami rynku jest zarządzanie talentami – podejście oparte na potencjale utalentowanych i efektywnie realizujących cele organizacji pracowników. Artykuł podejmuje próbę wskazania roli kultury organizacyjnej w procesie zarządzania talentami. Przyjęto tezę, iż kultura organizacyjna ma wpływ, zarówno na tworzenie, jak i wykorzystanie praktyczne systemu zarządzania talentami. Źródłem danych była literatura z zakresu zarządzania talentami oraz raport z badań przeprowadzonych na rynku polskim i zagranicznym. Analiza danych wskazuje, że w przypadku firm, które chcą konkurować na rynkach krajowych i międzynarodowych, dostrzeżenie wymiaru kulturowego w zarządzaniu jest pierwszym krokiem we właściwym kierunku. Obecnie za klucz sukcesu uznaje się utalentowanych pracowników, którzy są zarówno źródłem działań o strategicznym znaczeniu dla organizacji, jak i wyznacznikiem konkurencyjności przedsiębiorstw w gospodarce opartej na wiedzy.

Menedżer artysty – kompetencje, obowiązki, relacje z twórcą (14 stron)

Artist manager – competencies, responsibilities, relations with artist (14 pages)

Autor: Anna Pluszyńska
Słowa kluczowe: zarządzanie, menedżer, menedżer artysty
Słowa kluczowe ang.: management, manager, artist manager
PP. 134 - 148
DOI: 10.7172/1644-9584.44.10
Jakich kompetencji wymaga praca menedżera artysty? Jaką rolę pełni menedżer twórcy? Na czym polega partnerstwo menedżer–artysta? Na te pytania starali się odpowiedzieć studenci Uniwersytetu Jagiellońskiego na kierunku Zarządzanie Kulturą, a także sami menedżerowie współpracujący z artystami. Niniejszy artykuł jest podsumowaniem ich przemyśleń oraz przedstawia wybrane, najciekawsze opinie.

Zarządzanie mediami – geneza, istota, koncepcje badawcze (10 stron)

Media Management – the origin, the idea and the research concepts (10 pages)

Autor: Bogusław Nierenberg
Słowa kluczowe: zarządzanie mediami, koncepcje badawcze, metodologia systemowa
Słowa kluczowe ang.: media management, research concepts, methodology system
PP. 149 - 159
DOI: 10.7172/1644-9584.44.11
W artykule przedstawiono genezę oraz podstawowe koncepcje zarządzania mediami. Celem niniejszego artykułu jest wykazanie odmienności zarządzania organizacjami medialnymi, która wynika z dwóch przesłanek: ich odmiennej, dualnej natury oraz właściwości informacji, podstawowego zasobu, jakim „gospodarują” organizacje medialne. W artykule postawiono dwie tezy: 1) podstawowe dobro współczesnego świata, jakim jest informacja, wymaga nowych sposobów zarządzania; dotyczy to zwłaszcza organizacji medialnych; 2) zmiana sposobów zarządzania w organizacjach medialnych wymaga kadr o innej wiedzy i predyspozycjach, a to wymaga nowych sposobów kształcenia. Postawione tezy wskazują, że analiza zarządzania mediami może być dokonywana na gruncie nauk humanistycznych, zwłaszcza w odniesieniu do mediów publicznych.

Zarządzanie współtworzeniem wartości w mediach – od łańcucha do konstelacji (10 stron)

Management of value co-creation in the media – from the chain to the constellations (10 pages)

Autor: Jan Kreft
Słowa kluczowe: współtworzenie wartości, zarządzanie mediami, konstelacja sieci wartości
Słowa kluczowe ang.: co-creation of value, media management, media chain, constellations
PP. 160 - 170
DOI: 10.7172/1644-9584.44.12
Wyzwanie, jakim dla przedsiębiorstw medialnych jest występowanie dotychczasowych biernych odbiorców w nowych rolach użytkowników, oznacza konieczność zmian na poziomie ich strategicznego zarządzania. Dezaktualizacji ulega dotychczasowa logika powstawania wartości – miejsce produkto- i przedsiębiorstwocentrycznego zajmuje powstawanie wartości w ramach sieciowej aktywności współtwórców. Jednocześnie, wobec erozji granic przedsiębiorstw medialnych, niezbędne staje się koordynowanie zarządzania relacjami z użytkownikami w ramach tzw. konstelacji sieci wartości. Ponieważ zmiany mają charakter ewolucyjny – nowym trendom towarzyszą dotychczasowe rozwiązania – tradycyjne identyfikowanie i zaspokajanie potrzeb odbiorców współgra z identyfikowaniem i oferowaniem użytkownikom najbardziej pożądanych przez nich aktywności. Celem artykułu jest wykazanie, że wyzwaniem dla współczesnych przedsiębiorstw medialnych jest zaakceptowanie i wykorzystanie, zważywszy na cele strategiczne, niehierarchicznych sieciowych relacji z użytkownikami oraz takie ich konfigurowanie, by w największym i najbardziej pożądanym wymiarze współtworzyli wartości.

Internet – stan obecny i przyszłość jako problem sposobu interpretacji roli technologii w kontekście rozwoju biznesu w sieci (11 stron)

The Internet and its present and future as a problem of technology role interpretation in the context of development of the business in the web (11 pages)

Autor: Rafał Maciąg
Słowa kluczowe: internet, web, biznes, media, zarządzanie, technologia, determinizm, teoria
Słowa kluczowe ang.: the Internet, web, business, media, management, technology, determinism, theory
PP. 171 - 182
DOI: 10.7172/1644-9584.44.13
Artykuł omawia najnowsze tendencje rozwoju Internetu w kontekście teoretycznych badań dotyczących ich aspektu technologicznego, będącego klasycznym problemem badań poświęconych mediom. Problem ten stał się szczególnie ważny i został postawiony na nowo w wypadku tzw. nowych mediów. Jego osobny wariant pojawił się także w obrębie bardziej szczegółowego pola badawczego dotyczącego zarządzania mediami. Wspomniane najnowsze tendencje rozwoju przyjmują dwa kluczowe kierunki: intensyfikacja i wzbogacenie ruchu w obecnej infrastrukturze oraz rekonstrukcja od podstaw infrastruktury sieci oparta na jej nowej koncepcji (tzw. clean slate paradigm). Oba kierują się jasną pragmatyką, jakiej dostarcza aspekt komercyjny sieci, choć fundamentalnie różnie rozumieją jej status (obiektywna rzeczywistość v. „usługa” państwowa). Realizują także klasyczną ambiwalencje badawczą mediów, która przeciwstawia stanowisko deterministyczne (determinizm technologiczny) rozumieniu technologii jako odpowiedzi na zapotrzebowanie społeczne głównie o charakterze ekonomicznym.

Cloud computing – czyli chmura obliczeniowa i możliwości jej wykorzystania w mediach (11 stron)

Cloud computing, and the possibility of its use in the media (11 pages)

Autor: Zbigniew Handzel
Słowa kluczowe: cloud computing, chmura obliczeniowa, wirtualizacja, IT, serwer
Słowa kluczowe ang.: cloud computing, virtualization, IT, server
PP. 183 - 194
DOI: 10.7172/1644-9584.44.14
Chmura obliczeniowa, czyli cloud computing, to rozwiązanie, które można nazwać przyszłością IT (ang. Information Technology, technologia informacyjna). Niezwykle dynamicznie rozwijające się technologie informatyczne powodują, że coraz większa grupa użytkowników po prostu nie nadąża z wdrażaniem nowych technologii, a dodatkowo koszty częstej aktualizacji systemów są naprawdę znaczące. Dzięki chmurze obliczeniowej możemy skorzystać z najnowszych rozwiązań i największej mocy obliczeniowej bez potrzeby zakupu, serwisowania i częstej aktualizacji sprzętu oraz oprogramowania. Jest to niezwykle istotne z ekonomicznego punktu widzenia użytkowników, gdyż w przypadku tradycyjnych systemów IT każda aktualizacja programowo-sprzętowa wymagała sporych nakładów finansowych. Ważnym aspektem jest również skalowalność chmury obliczeniowej, gdzie system „rośnie” wraz z rozwojem i możliwościami danej firmy, nie generując zbytecznych wydatków. Można zatem powiedzieć, iż jest to niemal idealne rozwiązanie firm i przedsiębiorstw, które swoją działalność opierają na innowacyjnych rozwiązaniach, a do takiej grupy możemy zaliczyć m.in. media. Chmura obliczeniowa pozwoli w tym przypadku na wdrażanie najnowszych technologii IT, minimalizując koszty z tym związane.

Zarządzanie jakością a zachowania organizacyjne (12 stron)

Quality management and organizational behaviour (12 pages)

Autor: Marek Bugdol
Słowa kluczowe: zarządzanie jakością, zachowania organizacyjne, systemy zarządzania jakością
Słowa kluczowe ang.: quality management, organizational behaviour, quality management systems
PP. 195 - 207
Artykuł omawia podstawowe przejawy zachowań organizacyjnych w firmach stosujących systemy zarządzania jakością według norm ISO oraz koncepcję zarządzania przez jakość. Autor uznaje, że wdrażanie i utrzymywanie systemów zarządzania jakością wpływa na określone zachowania pracowników (głównie pełnomocników ds. systemów zarządzania jakością i audytorów). W opracowaniu przestawiono aktualną praktykę zarządzania jakością (stosowanie znormalizowanych systemów zarządzania jakością, wykorzystanie narzędzi, technik i metod zarządzania jakością, implementacja kryteriów zawartych w modelach doskonałości). Omówiono zachowania: obywatelskie i kliencie, egoistyczne i kooperacyjne, etyczne i nieetyczne, elastyczne i sformalizowane, przywódcze – pozytywne i negatywne. Charakteryzując źródła różnych zachowań, wybrano najważniejsze ich przyczyny: postawy audytorów zewnętrznych, zróżnicowane motywy wdrażania systemów, zaangażowanie kierownictwa, istniejące procedury współpracy w łańcuchu dostaw. Zwrócono uwagę na ograniczenia prezentowanych treści i sformułowano zalecenia praktyczne dla organizacji stosujących różne systemy i koncepcje zarządzania jakością.

Recenzja książki Zarządzanie projektami informatycznymi @ rozwój systemów informatycznych zarządzania (2 stron)

Autor: Mirosława Lasek
Słowa kluczowe ang.:
PP. 208 - 210